Thiết bị an toàn điện cho gia đình: cần những gì

Nhà bạn đang có aptomat. Có thể có thêm át chống giật. Nhưng thiết bị an toàn điện cho một căn nhà không chỉ có vậy – và cũng không cần nhiều tới mức người bán hàng hay kể. Bài này liệt kê đầy đủ những gì một căn nhà nên có, xếp theo thứ tự ưu tiên thật, và nói rõ cái nào làm trước cái nào làm sau.

Danh sách thiết bị an toàn điện cho nhà ở

Thiết bị an toàn điện lắp trong tủ điện gia đình
Một tủ điện đủ lớp gồm nhiều thiết bị, mỗi thứ lo một việc khác nhau
Thiết bị Lo việc gì Mức cần thiết
Hệ thống tiếp địa Cho dòng rò một đường thoát xuống đất thay vì đi qua người ⭐⭐⭐⭐⭐ Nền tảng
Aptomat tổng (MCB) Cắt khi quá tải, ngắn mạch toàn nhà ⭐⭐⭐⭐⭐ Bắt buộc
Aptomat/RCBO từng nhánh Khoanh vùng sự cố, không mất điện cả nhà ⭐⭐⭐⭐⭐
Át chống giật cho nhánh ướt Ngắt khi có dòng rò ở phòng tắm, bếp, máy giặt ⭐⭐⭐⭐⭐
Thiết bị bảo vệ điện giật lắp đầu nguồn Phủ cả nhà, thêm lớp cho điện áp bất thường và thiết bị ngâm nước ⭐⭐⭐⭐ Tuỳ nhà
Chống sét lan truyền Sét theo đường dây làm hỏng đồ điện tử ⭐⭐⭐ Vùng hay sét
Ổn áp Giữ điện áp ổn định ⭐⭐⭐ Vùng điện yếu
Bộ lưu điện (UPS) Cấp điện tạm cho máy tính, camera khi mất điện ⭐⭐ Tuỳ nhu cầu
Ổ cắm có nắp che Chống nước, chống trẻ nhỏ chọc tay ⭐⭐⭐⭐ Nhà có trẻ
Bút thử điện Tự kiểm tra khi nghi ngờ ⭐⭐⭐⭐ Rẻ mà hữu ích

Ba thứ cuối bảng rẻ nhất mà hay bị quên nhất. Một cây bút thử điện vài chục nghìn giúp bạn tự kiểm được rò điện ra vỏ máy mà không cần gọi thợ.

Thứ tự ưu tiên: làm cái nào trước

Ngân sách có hạn thì làm theo thứ tự này – và thứ tự quan trọng hơn việc mua thiết bị đắt tiền.

Bước 1 – Sửa cái đang hỏng trước khi mua cái mới

Nếu dây điện nhà bạn đã xuống cấp, ổ cắm bị nóng, hoặc tiết diện dây không đủ – hãy sửa phần đó trước. Thiết bị tốt lắp trên hệ thống dây mục không giải quyết được gốc rễ, và đây là lời khuyên thật lòng kể cả khi nó khiến chúng tôi chưa bán được gì.

Bước 2 – Làm tiếp địa

Phần lớn nhà ở Việt Nam dùng ổ cắm hai chấu, không có tiếp địa. Khi vỏ thiết bị mang điện mà không có đường thoát an toàn thì người chạm vào chính là đường thoát. Đây là khoản đầu tư đáng giá nhất và hay bị bỏ qua nhất.

Bước 3 – Chia nhánh và lắp át chống giật cho nhánh ướt

Phòng tắm, bếp, máy giặt, máy bơm – mỗi thứ một nhánh riêng, có át chống giật. Ngưỡng 15 mA cho phòng tắm, 30 mA cho nhánh thường. Chi tiết ở bài aptomat chống giật là gì.

Bước 4 – Cân nhắc lớp bảo vệ ở đầu nguồn

Khi ba bước trên đã xong, đây là lớp phủ toàn nhà cho những tình huống mà aptomat và át chống giật không được thiết kế để xử lý. Xem thiết bị chống giật có mấy loại.

Bước 5 – Chống sét, ổn áp nếu khu vực cần

Không phải nhà nào cũng cần. Chỉ làm khi khu bạn hay có sét hoặc điện yếu chập chờn.

Khuyến cáo phòng cháy do điện của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH cũng nhấn mạnh việc kiểm tra hệ thống điện định kỳ, không chỉ mua thêm thiết bị.

Từng khu vực trong nhà cần gì

Khu vực Rủi ro chính Nên có
Phòng tắm Người ướt, nền ướt, bình nóng lạnh Nhánh riêng, át chống giật 15 mA, tiếp địa cho bình, ổ cắm có nắp che
Bếp Hơi nước, dầu mỡ, thiết bị công suất lớn Nhánh riêng cho bếp từ, ổ cắm đặt cao khỏi mặt bàn, át chống giật
Ban công, sân Mưa nắng, nền ẩm Ổ cắm chống nước, tiếp địa cho cục nóng điều hoà, mái che
Phòng ngủ, phòng khách Ổ cắm quá tải, sạc qua đêm Aptomat nhánh, ổ cắm có nắp nếu có trẻ nhỏ
Khu máy bơm, máy giặt Nước, rung lắc làm lỏng mối nối Nhánh riêng, át chống giật, tiếp địa
Tủ điện Mối nối lỏng phát nhiệt Siết mối nối định kỳ, giữ khô, không để bụi

Tủ điện nên chia thế nào

Dồn cả nhà vào một aptomat là cách làm khiến bạn khổ về sau: một ổ cắm chập là mất điện toàn bộ, và tìm chỗ hỏng rất mất công.

  • 1 aptomat tổng (loại 2 cực cho nhà 1 pha)
  • 1 nhánh chiếu sáng · 1 nhánh ổ cắm thường
  • 1 nhánh riêng cho bình nóng lạnh – át chống giật 15 mA
  • 1 nhánh riêng cho mỗi điều hoà · 1 nhánh riêng cho bếp từ
  • 1 nhánh riêng cho máy bơm, máy giặt

Nguyên tắc: công suất lớn hoặc tiếp xúc nước thì đi nhánh riêng. Cách chọn số A xem ở aptomat 30A chịu tải bao nhiêu W.

Lịch kiểm tra để thiết bị còn tác dụng

Đây là phần quyết định. Thiết bị an toàn điện hỏng im lặng – không kiểm thì bạn vẫn tưởng mình đang được bảo vệ.

Việc Tần suất Mất bao lâu
Bấm nút Test của mọi thiết bị chống giật Hằng tháng 5 giây mỗi cái
Nhìn ổ cắm, công tắc xem có đổi màu, nứt, lỏng Hằng tháng 2 phút
Dùng bút thử chạm vỏ tủ lạnh, máy giặt, bình nóng lạnh 3 tháng 5 phút
Mở tủ điện xem có ẩm, bụi, mùi khét 6 tháng 10 phút
Thợ điện kiểm tra tổng thể 3–5 năm –

Xem thêm bao lâu nên kiểm tra hệ thống điện trong nhà.

Lớp bảo vệ ở đầu nguồn: JMHH và JPMHH

Thiết bị an toàn điện JMHH và JPMHH lắp đầu nguồn cho gia đình
Thiết bị bảo vệ điện giật cách ly MHHVIETNAM lắp ở đầu nguồn tổng

Đây là bước 4 trong thứ tự ưu tiên ở trên – làm sau khi đã sửa dây, làm tiếp địa và chia nhánh. Lớp này phủ cả nhà thay vì từng nhánh, và gộp thêm những tình huống mà aptomat cùng át chống giật không được thiết kế để xử lý.

MHHVIETNAM có hai mã dùng cho hộ gia đình điện 1 pha, và chúng khác nhau ở một điểm rất cụ thể chứ không phải “đắt hơn thì tốt hơn”:

JMHH – bản cơ bản

Thiết bị an toàn điện JMHH bảo vệ điện giật cách ly 1 pha MHHVIETNAM

Mã JMHH-1P 63A-PT · điện 1 pha 220V · tới 63A

JPMHH – bản chống sốc

Thiết bị an toàn điện JPMHH bảo vệ điện giật cách ly chống sốc 1 pha MHHVIETNAM

Mã JPMHH-1P63A-PT · điện 1 pha 220V · tới 63A

JMHH và JPMHH khác nhau ở đâu

Lớp bảo vệ Aptomat / CB thường Át chống giật (RCBO) JMHH JPMHH
Bảo vệ quá tải ✔ ✔ ✔ ✔
Bảo vệ ngắn mạch ✔ ✔ ✘ ✔
Ngắt khi có dòng rò ✘ ✔ ✘ ✔
Chạm dây điện trong môi trường cách ly thì không bị giật ✘ ✘ ✔ ✔
Khi KHÔNG ở môi trường cách ly: ngắt nguồn trong khoảng 0,1 giây ✘ ✘ ✘ ✔
Cảnh báo khi có điện rò ra môi trường ✘ ✘ ✘ ✔
Bảo vệ khi thiết bị điện bị ngâm nước ✘ ✘ ✔ ✔
Bảo vệ khi điện áp lên quá cao hoặc tụt quá thấp ✘ ✘ ✘ ✔

Bảng lập theo tính năng công bố trong catalog sản phẩm. Aptomat và át chống giật ghi theo chức năng phổ biến của nhóm thiết bị đó.

Đọc bảng này cho đúng

Dòng quan trọng nhất là dòng thứ 5. Cả JMHH và JPMHH đều cho kết quả “chạm dây điện không bị giật” trong môi trường cách ly – nghĩa là bạn đi dép, sàn nhà lát gỗ hoặc nhựa, không tiếp xúc trực tiếp nền đất.

Nhưng đời sống không phải lúc nào cũng vậy. Trẻ con chạy chân trần. Người lớn ra sân ướt. Nhà tầng trệt nền ẩm. Đó là tình huống không cách ly – và chỉ JPMHH mới có thêm lớp xử lý cho tình huống đó: phát hiện dòng rò rồi ngắt nguồn trong khoảng 0,1 giây.

Thử nghiệm ngâm thiết bị điện trong nước với thiết bị an toàn điện JMHH
Cả JMHH và JPMHH đều có lớp bảo vệ khi thiết bị điện bị ngâm nước

Ba dòng cuối bảng cũng đáng chú ý, vì đây là những tình huống mà aptomat và át chống giật đều không được thiết kế để xử lý: thiết bị bị ngâm nước, và điện áp lên quá cao hoặc tụt quá thấp.

Vậy nên chọn mã nào?

Nhà bạn Gợi ý
Căn hộ, nhà phố bình thường. Sàn gạch khô, cả nhà đi dép trong nhà JMHH – đây là mức đa số người mua chọn
Có trẻ nhỏ hay chạy chân trần JPMHH – vì trẻ thường ở đúng tình huống “không cách ly”
Nhà có sân, tầng trệt nền ẩm, hay bị nồm JPMHH
Khu vực điện chập chờn, hay mất điện đột ngột JPMHH – có lớp bảo vệ trên/dưới điện áp
Nhà cho thuê, homestay JPMHH
Nhà xưởng, biệt thự dùng điện 3 pha Bản 3 pha – không lắp bản 1 pha được

Nói rõ giới hạn

Thiết bị hỗ trợ giảm thiểu nguy cơ điện giật và chập cháy. Nó không phải lắp vào là hết lo, và chúng tôi không nói vậy.

  • Câu “chạm dây không bị giật” chỉ đúng trong môi trường cách ly. Ngoài điều kiện đó, thiết bị chuyển sang cơ chế phát hiện dòng rò và ngắt nhanh – giảm nguy cơ, chứ không phải bạn miễn nhiễm với điện.
  • Thiết bị lắp sau aptomat tổng, là thêm một lớp, không thay aptomat.
  • Lắp trên hệ thống dây đã mục, đấu nối chắp vá thì nên sửa dây trước.
  • Nhấn nút Test mỗi tháng một lần. Thiết bị bảo vệ hỏng im lặng.

Ba thứ kiểm chứng được trước khi mua

  • Bảo hành 36 tháng, 1 đổi 1. Kích hoạt tại Kiểm tra bảo hành – đây cũng là cách tra hàng chính hãng.
  • Bảo hiểm MIC suốt vòng đời sản phẩm. Gọi tổng đài MIC 1900 558 891 hỏi trước khi mua.
  • Kiểm định tại Trung tâm Thí nghiệm điện Hà Nội I, đơn vị độc lập. Giấy tại mục Chứng nhận.

Các tình huống hay gặp trong nhà: rò điện ra vỏ máy · rò điện âm tường · điện mất rồi có lại làm hỏng máy.

Câu hỏi thường gặp

Nhà ở cần những thiết bị an toàn điện nào?

Nền tảng là tiếp địa, aptomat tổng, aptomat/RCBO từng nhánh và át chống giật cho nhánh ướt. Sau đó tuỳ nhà mà cân nhắc lớp bảo vệ đầu nguồn, chống sét, ổn áp.

Ngân sách ít thì nên làm gì trước?

Sửa dây đang hỏng trước, rồi làm tiếp địa. Hai việc này quan trọng hơn mua thêm thiết bị đắt tiền.

Nhà chung cư có cần tự lắp không?

Chung cư thường đã có tủ điện chia nhánh sẵn. Nên kiểm xem các nhánh ướt đã có át chống giật chưa, và nhà có tiếp địa không.

Ổ cắm có nắp che có thật sự cần không?

Với nhà có trẻ nhỏ thì rất đáng – giá rẻ mà chặn được tình huống trẻ chọc tay hoặc vật kim loại vào ổ.

Thiết bị an toàn điện dùng được bao lâu?

Không có mốc cố định cho mọi loại. Cách biết chắc chắn là bấm nút Test hằng tháng – không ngắt, hoặc thấy nóng, đen, mùi khét thì thay ngay.

Nhà mới xây nên làm gì?

Làm đủ các lớp ngay từ đầu, rẻ và gọn hơn lắp bổ sung nhiều. Nhớ chụp ảnh tuyến dây trước khi trát tường – việc mất 5 phút này sẽ cứu bạn nhiều lần về sau.

Có cần thuê thợ hay tự làm được?

Bấm Test, nhìn ổ cắm, dùng bút thử thì tự làm được. Mở tủ điện, đấu nối, làm tiếp địa thì để thợ.

Nhà xưởng có khác nhà ở không?

Khác nhiều. Xưởng dùng điện 3 pha, có động cơ với dòng khởi động lớn, cần thêm chống mất pha và giám sát tủ điện. Nên khảo sát riêng.

Kết

  • Thứ tự đúng: sửa dây hỏng → tiếp địa → chia nhánh và át chống giật → lớp đầu nguồn → chống sét, ổn áp nếu cần.
  • Tiếp địa là phần nền tảng và cũng là phần bị bỏ qua nhiều nhất ở nhà Việt Nam.
  • Công suất lớn hoặc tiếp xúc nước thì đi nhánh riêng.
  • Bấm nút Test hằng tháng. Thiết bị an toàn hỏng im lặng – đây là việc quan trọng nhất trong cả bài.

Muốn biết nhà mình đang thiếu lớp nào? Nhắn cho chúng tôi số A ghi trên aptomat tổng và nhà 1 pha hay 3 pha – trả lời trong một tin, không hỏi vòng vo.

Hotline / Zalo: 0394 121 268

MHHVIETNAM – Ngăn điện giật – Chặn cháy lan; Điện an toàn, nhà bình an.