MHH VIETNAM - GIẢI PHÁP AN TOÀN ĐIỆN HÀNG ĐẦU VIỆT NAM
Rò điện âm tường: dấu hiệu, cách dò và cách xử lý
Rò điện âm tường là loại rò khó chịu nhất: bạn không nhìn thấy dây, không rút phích ra được, và nhiều khi chẳng biết nó nằm ở bức tường nào. Dấu hiệu thường chỉ là át chống giật hay nhảy, hoặc chạm vào tường thấy tê. Bài này nói rõ cách nhận ra, cách khoanh vùng mà không phải đục cả nhà, và khi nào bắt buộc phải gọi thợ.
Nội dung bài viết
Sáu dấu hiệu rò điện âm tường
- Át chống giật nhảy mà rút hết thiết bị vẫn nhảy. Đây là dấu hiệu rõ nhất – nếu không còn thiết bị nào cắm mà vẫn rò, chỗ rò nằm trên đường dây.
- Chạm vào tường thấy tê tay, nhất là tường ẩm hoặc tường bếp, nhà tắm.
- Bút thử điện sáng khi dí vào tường ở một vùng nhất định.
- Vết ẩm hoặc ố vàng trên tường ngay đường dây đi qua.
- Mùi khét nhẹ phảng phất, không rõ từ đâu.
- Công tơ vẫn nhảy khi đã tắt hết thiết bị – xem rò điện có tốn điện không.
Điểm chung: các dấu hiệu này nặng lên khi trời nồm hoặc sau mưa, rồi nhẹ đi khi khô ráo. Nhiều người vì thế tưởng đã tự khỏi.
Vì sao dây trong tường lại rò?
| Nguyên nhân | Hay gặp ở đâu |
|---|---|
| Tường thấm nước – nước ngấm vào ống luồn dây | Tường giáp nhà tắm, tường ngoài hướng mưa tạt, chân tường tầng trệt |
| Vỏ dây lão hoá, nứt sau 15–20 năm | Nhà cũ chưa từng thay dây |
| Chuột cắn dây trong hộp kỹ thuật hoặc trần | Nhà có trần thạch cao, hộp gen |
| Đinh, vít đóng trúng dây khi treo tranh, lắp kệ | Bất kỳ đâu – hay gặp sau khi sửa nhà |
| Mối nối trong tường không bọc kín | Nhà thợ làm ẩu, nối dây giữa tường thay vì trong hộp nối |
| Dây bị dập khi thi công, vỏ rách mà không ai biết | Nhà mới – lỗi thường lộ ra trong mùa mưa đầu tiên |
Hai nguyên nhân đầu chiếm phần lớn. Riêng mối nối giữa tường là lỗi thi công đáng nói: theo nguyên tắc, mọi mối nối phải nằm trong hộp nối có nắp mở được, không được chôn kín trong tường.
Tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan tra tại cổng Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN.
Khoanh vùng mà không đục tường
Bốn bước, làm theo thứ tự, không cần dụng cụ đắt tiền:
Bước 1 – Xác định đúng là rò trên đường dây
Rút phích toàn bộ thiết bị trong nhà. Bật lại át chống giật. Nếu vẫn nhảy, hoặc công tơ vẫn quay, thì chỗ rò nằm trên đường dây chứ không phải ở thiết bị.
Bước 2 – Khoanh về một nhánh
Tắt hết aptomat nhánh, chỉ để aptomat tổng. Bật lại từng nhánh một, mỗi lần chờ vài phút. Nhánh nào bật lên mà át tổng nhảy thì rò nằm trong nhánh đó.
Bước 3 – Khoanh về một đoạn tường
Trong nhánh đó, xem sơ đồ điện nhà (nếu có) hoặc lần theo vị trí các ổ cắm, công tắc thuộc nhánh. Đường dây thường chạy thẳng đứng từ ổ cắm lên rồi chạy ngang dưới trần hoặc trên chân tường.
Bước 4 – Dò bằng bút thử điện dọc tuyến dây
Dí bút thử dọc theo đường dây phỏng đoán. Vùng nào bút sáng liên tục là vùng nghi ngờ. Cách này chỉ ra được vùng, không ra điểm chính xác.
Làm xong bốn bước là bạn đã thu hẹp từ “cả nhà” xuống còn “một đoạn tường” – đủ để thợ tới xử lý nhanh, đỡ tiền công và đỡ phải đục nhiều.
Thợ dùng dụng cụ gì để dò
| Dụng cụ | Làm được gì |
|---|---|
| Ampe kìm đo dòng rò | Kẹp cả dây nóng và nguội của nhánh, đọc ra số mA đang rò – biết nặng nhẹ |
| Đồng hồ đo cách điện (megomet) | Đo điện trở cách điện của đoạn dây. Đây là phép đo cho kết luận chắc chắn nhất |
| Máy dò dây trong tường | Xác định dây chạy ở đâu để không đục nhầm chỗ |
| Camera nhiệt | Tìm điểm phát nhiệt bất thường – hữu ích khi rò kèm phát nóng |
Nếu thợ chỉ dùng bút thử điện rồi đòi đục tường, nên hỏi thêm. Đo cách điện bằng megomet là phép đo cơ bản mà thợ điện chuyên nghiệp đều làm được.
Xử lý thế nào
- Ngắt aptomat nhánh nghi rò và để nguyên như vậy cho tới khi sửa xong. Đừng gạt lại át nhiều lần – át nhảy là nó đang làm đúng việc.
- Không khoan, đóng đinh vào vùng nghi ngờ.
- Gọi thợ có megomet. Nói rõ bạn đã khoanh được tới nhánh nào.
- Chọn hướng xử lý. Có hai cách: đục đúng điểm hỏng để nối lại (rẻ, nhanh, nhưng chỉ hợp khi xác định được chính xác), hoặc kéo dây mới theo ống cũ và bỏ hẳn đoạn dây hỏng (tốn hơn nhưng dứt điểm).
- Đo lại sau khi sửa. Yêu cầu thợ đo cách điện và cho bạn xem số.
Nếu nhà đã cũ và đây là lần thứ hai, thứ ba bị rò âm tường, thì dây đã xuống cấp – nên tính chuyện đi lại cả nhánh thay vì vá từng chỗ.
Phòng tránh khi xây hoặc sửa nhà
- Luồn dây trong ống, không chôn dây trần vào vữa
- Mọi mối nối nằm trong hộp nối có nắp, không chôn kín trong tường
- Chụp ảnh tuyến dây trước khi trát tường – việc mất 5 phút này sẽ cứu bạn rất nhiều lần về sau
- Tránh đi dây ở chân tường chỗ hay đọng nước và tường giáp nhà tắm
- Chọn đúng tiết diện dây – xem chọn tiết diện dây điện
- Làm tiếp địa ngay từ đầu – xem tiếp địa là gì
Lớp bảo vệ khi chưa tìm ra chỗ rò
Rò điện âm tường có đặc điểm riêng: bạn không rút phích ra được. Từ lúc phát hiện tới lúc thợ đục tường xử lý xong có thể mất vài ngày, mà nhà vẫn phải dùng điện. Đây là lúc lớp bảo vệ ở đầu nguồn có giá trị nhất – nó đứng giữa đường dây đang rò và những người trong nhà.
Thiết bị lắp ở đầu nguồn tổng, sau aptomat tổng – thêm một lớp, không thay aptomat. Thật lòng mà nói, phần lớn hộ gia đình không cần tới mức cao nhất.
| Mức | Làm được gì | Hợp với nhà nào |
|---|---|---|
| JMHH cơ bản |
Trong môi trường cách ly – đi dép, sàn gỗ hoặc nhựa – chạm vào dây điện thì sẽ không bị giật. Thêm bảo vệ quá tải và bảo vệ khi thiết bị bị ngâm nước. | Căn hộ, nhà phố bình thường. Mức đa số người mua chọn. |
| JPMHH chống sốc |
Như JMHH, và khi không ở trong môi trường cách ly thì phát hiện dòng rò rồi ngắt nguồn trong khoảng 0,1 giây. Có cảnh báo khi điện rò ra môi trường. | Nhà có trẻ nhỏ hay chạy chân trần, nhà có sân, nhà tầng trệt nền ẩm |
| NMHH nâng cao |
Thêm chỉnh được ngưỡng dòng rò, bảo vệ quá áp – thấp áp, cắt sét lan truyền, tự đóng lại | Khu điện chập chờn, hay có sét, nhà nhiều đồ điện tử đắt tiền, homestay cho thuê |
Nhà xưởng hoặc biệt thự dùng điện 3 pha thì xem bản 3 pha – không lắp bản 1 pha được.
Nói rõ một điều: thiết bị hỗ trợ giảm thiểu nguy cơ, không phải lắp vào là hết lo. Câu “chạm dây không bị giật” chỉ đúng trong môi trường cách ly. Chân trần đứng trên nền đất ẩm là tình huống khác – lúc đó thiết bị chuyển sang phát hiện dòng rò và ngắt nhanh. Ai bảo bạn “lắp vào là không bao giờ giật nữa” là đang nói quá.
Câu hỏi thường gặp
Rò điện âm tường có nguy hiểm không?
Có, và nguy hiểm hơn rò ở thiết bị vì bạn không rút phích ra được, lại khó biết chính xác nó ở đâu. Rò lâu ngày còn có thể phát nhiệt gây cháy trong tường.
Làm sao biết rò ở tường hay ở thiết bị?
Rút hết phích cắm trong nhà. Nếu át vẫn nhảy hoặc công tơ vẫn quay thì rò nằm trên đường dây.
Có dò được rò âm tường mà không đục tường không?
Khoanh được về một nhánh và một đoạn tường bằng cách tắt bật aptomat. Tìm ra điểm chính xác thì thường vẫn phải đo cách điện và đục đúng chỗ.
Chi phí sửa rò điện âm tường khoảng bao nhiêu?
Tuỳ mức độ và tuỳ nơi. Đục vá một điểm rẻ hơn nhiều so với kéo lại cả nhánh. Nên hỏi ít nhất hai thợ và yêu cầu báo rõ phương án.
Trời khô thì hết rò, có cần sửa không?
Có. Ẩm chỉ làm lộ ra chỗ cách điện đã hỏng sẵn. Đợt nồm sau nó sẽ quay lại, và thường nặng hơn.
Át chống giật cứ nhảy, gạt lại được không?
Không nên gạt lại nhiều lần. Át nhảy nghĩa là nó đang phát hiện dòng rò thật. Gạt lại là bỏ qua cảnh báo.
Nhà mới xây mà rò âm tường, do đâu?
Thường do dây bị dập khi thi công, hoặc mối nối chôn kín trong tường không bọc kín. Còn bảo hành thì yêu cầu nhà thầu xử lý.
Có nên tự đục tường sửa không?
Không nên nếu bạn không phải thợ điện. Đục nhầm chỗ có thể cắt trúng dây khác, và đấu nối sai còn nguy hiểm hơn tình trạng ban đầu.
Kết
Ba điều cần nhớ:
- Dấu hiệu rõ nhất: rút hết thiết bị mà át vẫn nhảy.
- Bạn tự khoanh được về một nhánh chỉ bằng cách tắt bật aptomat – việc này giúp thợ đỡ phải đục nhiều.
- Trời khô hết triệu chứng không phải là đã khỏi. Đợt nồm sau nó quay lại.
Không chắc nhà mình hay xưởng mình đang thiếu lớp nào? Nhắn cho chúng tôi số A ghi trên aptomat tổng và 1 pha hay 3 pha – trả lời trong một tin, không hỏi vòng vo.
Hotline / Zalo: 0394 121 268
MHHVIETNAM – Ngăn điện giật – Chặn cháy lan; Điện an toàn, nhà bình an.
