Theo dõi điện trong nhà bằng số: NMHH 1 pha hiển thị gì

Bốn bài trước của chuỗi này đều dừng ở cùng một chỗ: muốn biết chắc thì phải đo. Bài này nói về việc đo đó — cụ thể là đọc được con số nào, và con số đó dùng để làm gì.

Và nói luôn điều quan trọng nhất ngay đầu bài, để ai đọc tới đây vì chờ hoá đơn giảm thì biết sớm: thiết bị trong tủ điện không làm hoá đơn giảm. Nó làm việc khác — cho anh chị nhìn thấy thứ trước giờ phải đoán.

Đây là bài cuối trong chuỗi về hoá đơn tiền điện, sau tiền điện tăng: tìm đúng chỗ trước khi đoán.

Vấn đề của cách đo bằng tay

Ba cách đo trong các bài trước đều làm được và đều có giá trị. Nhưng cả ba có chung một giới hạn:

Cách Giới hạn
Ghi số công tơ hai ngày liên tiếp Cho tổng, không cho biết tổng đó chia cho thiết bị nào
Tắt hết xem công tơ còn chạy không Phải tắt cả nhà, không làm thường xuyên được. Dòng rò nhỏ thì công tơ nhích quá chậm để thấy
Thợ đo bằng đồng hồ Chính xác, nhưng là một lần chụp ảnh tĩnh. Tuần sau lại phải gọi

Điểm chung: chúng cho biết tình trạng lúc đo. Mà sự cố điện thì hiếm khi chọn đúng lúc có người cầm đồng hồ đứng đó.

Thợ điện khảo sát tủ điện và ghi lại số liệu
Ảnh AI minh họa — thợ ghi số liệu khi khảo sát. Con số đúng, nhưng chỉ đúng cho thời điểm đo.

Bảy con số thiết bị hiển thị

Thiết bị bảo vệ điện giật cách ly mã NMHH 1 pha lắp trên thanh ray trong tủ điện, có màn hình hiển thị. Theo catalog nhà sản xuất, màn hình cho các thông số:

Con số Đọc ra điều gì
Điện áp (V) Lưới đang cấp bao nhiêu vôn. Thấp quá hoặc cao quá đều hại thiết bị
Dòng điện (A) Nhà đang kéo bao nhiêu ampe ngay lúc này
Dòng rò (mA) ⭐ Con số mà không cách nào khác đọc được liên tục
Công suất (W) Nhà đang tiêu thụ bao nhiêu oát
Số điện (kWh) Đã dùng bao nhiêu số — đọc ngay trong nhà, không phải ra chỗ công tơ
Nhiệt độ hai đầu dây Đầu nối nóng lên là dấu hiệu tiếp xúc kém
Lịch sử lỗi ⭐ Sự cố xảy ra lúc không ai ở nhà vẫn còn dấu vết

Bản 1 pha còn có cổng RS485 để nối ra hệ thống đọc dữ liệu, nếu sau này cần.

Thiết bị bảo vệ điện giật cách ly 1 pha NMHH lắp trên thanh ray trong tủ điện
NMHH 1 pha — lắp thanh ray trong tủ điện. Thông số theo catalog nhà sản xuất.

Hai con số đáng giá nhất

Dòng rò (mA) — thứ không có cách nào khác để theo dõi

Công tơ không hiển thị dòng rò. Aptomat chống rò thì chỉ ngắt khi vượt ngưỡng, chứ không cho biết hiện đang bao nhiêu.

Nghĩa là trước đây chỉ có hai trạng thái: chưa ngắt và đã ngắt. Khoảng giữa — dòng rò đang tăng dần qua các tháng vì lớp cách điện kém đi — thì không ai thấy.

Đọc được con số này thì theo dõi được xu hướng. Dòng rò tháng này 4mA, tháng sau 9mA, tháng sau nữa 15mA — đó là một đường đi rõ ràng, và xử lý lúc 9mA dễ hơn nhiều so với lúc nó đã tới ngưỡng ngắt.

Dòng rò thật sự tốn bao nhiêu tiền và vì sao nguy hiểm mới là vấn đề chính thì ở bài dòng rò tốn bao nhiêu tiền thật.

Nhiệt độ đầu dây — bắt được thứ aptomat không bắt

Chỗ nối lỏng sinh nhiệt mà không làm tăng dòng. Aptomat quá dòng đo độ lớn dòng điện, nên nó không thấy gì bất thường — đây là cơ chế đã nói kỹ ở bài aptomat không nhảy mà vẫn cháy.

Đo nhiệt độ ngay tại đầu dây thì bắt được nhóm sự cố đó ở giai đoạn còn sớm.

Ảnh nhiệt của tủ điện cho thấy một điểm nóng bất thường so với xung quanh
Ảnh AI minh họa — một điểm nóng giữa dãy thiết bị bình thường. Mắt thường không thấy, dòng điện cũng không phản ánh.

Thiết bị còn làm gì ngoài hiển thị

Hiển thị chỉ là một nửa. Nửa còn lại là tác động:

  • Giám sát dòng rò liên tục và ngắt nguồn khi vượt ngưỡng cài đặt
  • Ngưỡng dòng rò cài được theo catalog nhà sản xuất — ⚠️ dải cài đặt ghi trong catalog và trong hướng dẫn sử dụng có chỗ khác nhau, nên lúc lắp phải đối chiếu tài liệu đi kèm đúng model đang mua, đừng lấy số ở bài viết nào làm chuẩn
  • Cảnh báo quá nhiệt ở đầu dây
  • Hỗ trợ giảm thiểu nguy cơ điện giật trong môi trường cách ly — tức khi người đi dép, đứng trên sàn nhựa hoặc sàn gỗ, không chạm trực tiếp nền đất

⛔ Và một câu phải đi kèm, không bỏ: thiết bị không làm cho nước trở thành môi trường an toàn khi có điện. Chỗ ẩm vẫn phải xử lý theo cách của chỗ ẩm — bài dùng điện ở chỗ ẩm nói kỹ phần này.

Lắp ở đâu

Trong tủ điện, trên thanh ray. Hai cách bố trí thường gặp:

Cách Khi nào hợp
Ở tủ tổng Phủ cả nhà bằng một thiết bị. Nhược: một chỗ rò ở bất kỳ đâu cũng ngắt cả nhà
Ở nhánh Khoanh vùng tốt hơn — ngắt đúng nhánh có sự cố. Cần tủ đã chia nhánh rõ

Nguyên tắc phối hợp giữa hai cấp ở bài lắp ở tủ tổng hay tủ nhánh.

Dãy aptomat trong tủ điện gia đình, tất cả đều ở vị trí đóng
Ảnh AI minh họa — tủ điện gia đình. Chỗ lắp phụ thuộc tủ đã chia nhánh tới đâu.

⛔ Việc lắp do người có chuyên môn làm, theo tài liệu kỹ thuật của nhà sản xuất. Đây không phải việc tự làm.

Tủ điện nhánh nhỏ lắp trong phòng, có vài aptomat
Ảnh AI minh họa — tủ nhánh trong phòng. Chia nhánh rõ thì ngắt được đúng chỗ có sự cố, không ngắt cả nhà.

Lắp xong rồi làm gì

Một thiết bị không ai nhìn và không ai thử thì chỉ là một hộp nhựa trong tủ.

  1. Ghi lại con số lúc mới lắp — dòng rò bao nhiêu, nhiệt độ đầu dây bao nhiêu. Đó là mốc để sau này so.
  2. Nhìn màn hình mỗi tháng một lần, ghi lại dòng rò. Vài tháng là thấy xu hướng.
  3. Bấm nút TEST theo lịch cố định — đây là cách biết thiết bị còn tác động hay không. Bấm mà không thấy gì xảy ra là kết quả quan trọng nhất có thể gặp.
  4. Xem lịch sử lỗi sau khi đi vắng về, hoặc sau một đợt mưa dài.
Ngón tay bấm nút TEST trên thiết bị chống dòng rò trong tủ điện
Ảnh AI minh họa — bấm nút TEST. Vài giây, và nên làm theo lịch cố định chứ không đợi nhớ ra.

Phần bảo trì đầy đủ ở bài dùng và bảo trì thiết bị sau khi lắp.

⛔ Thiết bị này không làm được gì

Phần này để ai đang cân nhắc biết rõ ranh giới trước khi quyết:

Nhiều người mong Thực tế
Lắp vào thì hoá đơn giảm ⛔ Không. Phần tiền do dòng rò vốn chỉ vài nghìn tới hơn chục nghìn mỗi tháng
Biết thiết bị nào trong nhà ăn nhiều điện 🟡 Gián tiếp — xem dòng điện lúc bật và lúc tắt một thiết bị thì suy ra được, nhưng nó không tách riêng từng thiết bị
Thay được việc kiểm tra định kỳ của thợ ⛔ Không. Đo điện trở cách điện và tìm điểm rò vẫn cần thợ và dụng cụ
Thay được đầu báo khói, bình chữa cháy ⛔ Không. Đó là lớp khác, việc khác
Làm chỗ ẩm thành an toàn ⛔ Không. Thiết bị không làm cho nước trở thành môi trường an toàn khi có điện

Lý do đáng lắp gói gọn trong một câu: đọc được dòng rò và nhiệt độ đầu dây liên tục, và ngắt mạch khi vượt ngưỡng. Ai cần đúng hai thứ đó thì hợp; ai mua vì chờ hoá đơn giảm thì sẽ thất vọng.

Câu hỏi thường gặp

Nhà đã có aptomat chống rò rồi thì có cần không?

Aptomat chống rò ngắt khi vượt ngưỡng — việc đó nó làm tốt. Thứ nó không làm là cho biết dòng rò hiện đang bao nhiêu khi chưa tới ngưỡng, và nhiệt độ đầu dây đang thế nào. Hai việc khác nhau, không thay nhau được.

Màn hình có hiển thị tiền không?

Không. Nó hiển thị số điện (kWh). Muốn ra tiền thì nhân với giá bậc của nhà mình, xem trên hoá đơn.

Mất điện thì lịch sử lỗi có mất không?

Theo catalog thì thiết bị có lưu lịch sử lỗi. Chi tiết lưu được bao nhiêu bản ghi và có giữ qua mất điện không thì phải xem tài liệu đi kèm đúng model — em không nói chắc thay nhà sản xuất.

Nhà 3 pha thì dùng mã nào?

Bản 3 pha là mã khác, có thêm chống mất pha và bảo vệ quá nhiệt. Phần cho nhà xưởng ở bài thiết bị 3 pha cho nhà xưởng.

Tôi chưa chắc có cần lắp không, xem ở đâu?

Bài điện vẫn chạy bình thường thì có nên lắp thêm có sáu câu hỏi để tự trả lời. Trả lời xong là biết nhà mình thuộc nhóm nào.

Nhắn cho bên em theo cách anh chị thấy tiện

Nhắn Zalo gửi ảnh tủ điện
Gọi 0394 12 12 68
Để lại số, bên em gọi lại

Xem thiết bị liên quan: Thiết bị bảo vệ điện giật cách ly 1 pha NMHH · Bên em xem tin trong giờ hành chính.

Đọc thêm: Dòng rò tốn bao nhiêu tiền thật · Thiết bị 1 pha cho gia đình · Dùng và bảo trì thiết bị sau khi lắp

MHHVIETNAM — phân phối thiết bị an toàn điện.
Ngăn điện giật – Chặn cháy lan; Điện an toàn, nhà bình an.