Dòng rò tốn bao nhiêu tiền thật mỗi tháng

“Nhà bị rò điện nên tiền điện tăng” là câu nghe rất hợp lý. Nó hợp lý tới mức ít ai ngồi tính thử xem rò điện thật sự tốn bao nhiêu.

Bài này tính ra con số. Và con số đó dẫn tới một kết luận ngược với điều nhiều người tin: dòng rò gần như không đáng kể về tiền — nhưng đó lại chính là lý do nó nguy hiểm, vì không có hoá đơn nào báo cho anh chị biết nó đang tồn tại.

Đây là bài thuộc chuỗi về hoá đơn tiền điện, cùng chuỗi với tiền điện tăng: tìm đúng chỗ trước khi đoán.

Dòng rò là gì, và vì sao công tơ đếm nó

Bình thường, dòng điện đi vào nhà qua dây lửa và quay về qua dây trung tính. Hai chiều bằng nhau.

Khi lớp cách điện ở đâu đó kém đi — do ẩm, do tuổi, do chuột cắn, do thiết bị hỏng — một phần dòng điện tìm được đường khác xuống đất: qua tường ẩm, qua vỏ kim loại thiết bị, qua khung cửa. Phần đó gọi là dòng rò.

Phần đi ra vẫn qua công tơ, nhưng phần quay về thì không. Nên công tơ vẫn đếm nó. Đó là lý do người ta nghĩ rò điện làm tăng hoá đơn — về nguyên tắc thì đúng. Vấn đề nằm ở bao nhiêu.

Bảng tiền: dòng rò tốn bao nhiêu một tháng

Tính theo điện áp 220V, chạy liên tục 24/24 suốt 30 ngày, giá tạm lấy 2.500đ một số điện:

Giờ đặt cạnh những thứ khác trong nhà:

⭐ Một cái điều hoà bằng khoảng 45 lần một dòng rò 30mA.

Vì sao không thể có dòng rò lớn tới mức tốn nhiều tiền

Có người sẽ hỏi: vậy dòng rò 1.000mA thì sao, chẳng phải tốn 400.000đ à?

Đúng về phép tính, nhưng nó không tồn tại được lâu, vì ba lý do:

• Thiết bị chống rò ngắt ở khoảng 30mA. Nhà nào đã có lớp bảo vệ này thì dòng rò lớn làm ngắt mạch ngay, không chạy âm thầm cả tháng.
• Dòng rò lớn sinh nhiệt ở chỗ rò. 22W tập trung vào một điểm nhỏ trong tường là đủ làm nóng, làm khét, và dần dần thành chỗ cháy.
• Dòng rò lớn thì người chạm vào biết ngay. Không ai sống chung với mức đó cả tháng mà không nhận ra.

Nên trong thực tế, dòng rò tồn tại lâu là dòng rò nhỏ — và dòng rò nhỏ thì tốn vài nghìn một tháng.

Vậy tại sao vẫn phải xử lý

Vì tiền không phải thước đo đúng cho việc này.

Cùng một dòng rò 30mA ấy, nếu đường xuống đất đi qua người thay vì qua tường, thì bài toán đổi hẳn:

Và mức người cảm nhận được không cố định — nó phụ thuộc chân có đi dép không, sàn khô hay ướt, da tay ẩm hay ráo. Cùng một chỗ rò, hôm nay chỉ hơi tê, hôm sau chân ướt đứng trên nền gạch thì khác hẳn.

⛔ Chạm vỏ thiết bị thấy tê, dù nhẹ, dù một lần — không bỏ qua. Dòng rò không tự khỏi. Nó không còn cảm nhận được có thể chỉ vì hôm đó chân khô hơn.

Ba chỗ hay rò nhất trong nhà

Bình nóng lạnh

Thanh đốt nằm trong nước. Lớp cách điện quanh nó làm việc trong môi trường nóng và ẩm suốt nhiều năm, nên đây là thiết bị hay rò nhất trong nhà.

Dấu hiệu: chạm vỏ bình hoặc chạm vòi sen thấy tê · nước nóng chậm hơn trước · aptomat nhánh đó thỉnh thoảng nhảy.

Dây đi trong tường ẩm

Không phải thiết bị nào hỏng — chính đoạn dây trong tường. Tường thấm nước lâu ngày làm lớp cách điện kém dần. Chỗ này không nhìn thấy, không sờ được, và chỉ lộ ra khi đo.

Dây hở lõi, chỗ nối hở nắp

Dây bị chuột cắn, hộp nối mất nắp, đoạn dây nối tạm quấn băng dính đã bong. Gặp nước hoặc ẩm là thành đường rò.

Làm sao biết nhà mình có dòng rò

Ba cách, từ dễ tới chính xác:

Cách thử công tơ làm đúng từng bước ở bài tự đọc công tơ và khoanh vùng.

Đọc được số thay vì đoán

Ba cách trên đều có chung một hạn chế: chúng cho biết tình trạng lúc đo. Dòng rò thì thay đổi theo độ ẩm, theo mùa, theo thiết bị nào đang chạy.

Thiết bị bảo vệ điện giật cách ly mã NMHH 1 pha lắp trong tủ điện làm hai việc cùng lúc: giám sát dòng rò liên tục và ngắt mạch khi vượt ngưỡng cài đặt, đồng thời hiển thị số — điện áp, dòng điện, dòng rò, công suất, số điện, nhiệt độ hai đầu dây, lịch sử lỗi. Ngưỡng dòng rò cài được theo catalog nhà sản xuất.

Nghĩa là thay vì chờ tới lúc có người chạm vào mới biết, anh chị đọc được dòng rò đang là bao nhiêu mA bất cứ lúc nào.

⛔ Và nói thẳng điều quan trọng nhất của cả bài: lắp thiết bị này không làm hoá đơn giảm. Theo bảng trên, phần tiền một dòng rò gây ra chỉ vài nghìn tới hơn chục nghìn mỗi tháng. Ai hứa với anh chị rằng lắp vào thì hoá đơn giảm hẳn, hãy hỏi lại họ con số cụ thể.

Lý do đáng lắp là phát hiện sớm và bảo vệ người. Thiết bị hỗ trợ giảm thiểu nguy cơ điện giật trong môi trường cách ly — khi người đi dép, đứng trên sàn nhựa hoặc sàn gỗ, không chạm trực tiếp nền đất.

Việc làm được ngay và việc phải gọi thợ

⛔ Ba việc không nên làm trong mọi trường hợp: dùng tiếp thiết bị đã một lần làm tê tay · chạm thiết bị điện khi tay hoặc chân đang ướt · tự tháo bình nóng lạnh ra kiểm.

Câu hỏi thường gặp

Vậy rò điện có làm tăng tiền điện không?

Có, nhưng rất ít — vài nghìn tới hơn chục nghìn một tháng theo bảng trên. Hoá đơn tăng vài trăm nghìn thì nguyên nhân nằm ở chỗ khác, gần như chắc chắn là điều hoà, tủ lạnh hoặc bình nóng lạnh.

Nhà tôi có aptomat chống rò rồi, còn cần gì nữa?

Aptomat chống rò ngắt khi vượt ngưỡng — đó là việc của nó và nó làm tốt. Thứ nó không làm là cho anh chị biết dòng rò hiện đang bao nhiêu khi chưa tới ngưỡng. Hai việc khác nhau: một bên là ngắt, một bên là nhìn thấy.

Bấm nút TEST không thấy gì xảy ra thì sao?

Đó là kết quả quan trọng nhất có thể gặp — nghĩa là thiết bị bảo vệ có thể không còn tác động. Gọi thợ, đừng chờ.

Dòng rò bao nhiêu mA thì phải lo?

Về an toàn thì không có mức “an toàn tuyệt đối” — mức nguy hiểm phụ thuộc môi trường và người. Về thực hành, ngưỡng 30mA là mức phổ biến mà thiết bị bảo vệ ngắt. Thấy dòng rò tăng dần qua các lần đo là dấu hiệu cách điện đang kém đi, nên xử lý trước khi nó tới ngưỡng.

Mùa mưa thấy tê nhiều hơn mùa khô, có bình thường không?

Bình thường theo nghĩa giải thích được, nhưng không phải chuyện nên để yên. Ẩm làm đường rò dễ hình thành hơn, nên một chỗ cách điện đã kém sẽ lộ ra vào mùa mưa. Phần này ở bài điện giật mùa mưa.

Đọc thêm: Tiền điện tăng: tìm đúng chỗ trước khi đoán · Tự đọc công tơ và khoanh vùng · Dùng điện ở chỗ ẩm

MHHVIETNAM — phân phối thiết bị an toàn điện.
Ngăn điện giật – Chặn cháy lan; Điện an toàn, nhà bình an.