An toàn điện cho kho hàng và kho lạnh: 6 điểm nóng

An toàn điện cho kho hàng và kho lạnh

An toàn điện cho kho hàng và kho lạnh có một đặc điểm khiến rủi ro khác hẳn nhà xưởng sản xuất: phần lớn thời gian trong kho không có người. Một tia lửa điện phát sinh lúc 2 giờ sáng giữa những kệ hàng carton có thể cháy lan rất lâu trước khi ai đó phát hiện. Bài này nêu các điểm yếu điện thường gặp trong kho và cách xử lý.

Ba đặc điểm khiến kho hàng dễ cháy do điện

  • Vật liệu chứa bên trong dễ bắt lửa. Thùng carton, màng co, pallet gỗ, xốp, vải — chỉ cần một nguồn nhiệt nhỏ và đủ thời gian.
  • Không có người trực liên tục. Sự cố xảy ra ngoài giờ làm việc thường được phát hiện muộn.
  • Tải điện chạy 24/7 ở kho lạnh. Máy nén, dàn ngưng, quạt dàn lạnh hoạt động liên tục nhiều năm, dây dẫn và tiếp điểm lão hóa dần.

Những điểm nóng điện trong kho

Vị trí Vấn đề Xử lý
Tủ điện động lực Đầu cốt lỏng, tiếp điểm contactor rỗ, bụi bám Siết lại đầu cốt, vệ sinh tủ, thay contactor khi tiếp điểm mòn
Máng đèn trên trần kho Chấn lưu nóng, tụ phồng, đèn đặt gần hàng xếp cao Chừa khoảng cách giữa đèn và đỉnh kệ, thay đèn hỏng sớm
Ổ cắm sạc xe nâng Sạc qua đêm, dây sạc quá tải, pin nóng Khu sạc riêng, nền không cháy, có người kiểm tra cuối ca
Máy nén kho lạnh Khởi động nhiều lần liên tục, dòng khởi động lớn Bảo vệ quá tải đúng dòng, theo dõi số lần khởi động mỗi giờ
Dây đi nổi dọc tường Xe nâng va quệt, chuột cắn Luồn ống bảo vệ ở độ cao xe nâng chạm tới
Quạt thông gió Bạc đạn khô, động cơ kẹt rồi nóng Bảo dưỡng theo lịch, nghe tiếng khác thường thì dừng kiểm tra

Chuột cắn dây là nguyên nhân hay bị xem nhẹ trong kho chứa thực phẩm và nông sản. Xem chuột cắn dây điện nguy hiểm như thế nào.

Vì sao aptomat không phải lúc nào cũng báo

Aptomat thường bảo vệ theo hai cơ chế: quá tải và ngắn mạch. Nhưng có một dạng sự cố nằm giữa hai cơ chế đó — hồ quang điện tại một mối nối lỏng. Dòng điện qua mối nối vẫn trong ngưỡng cho phép nên aptomat không nhảy, trong khi tại điểm tiếp xúc nhiệt độ tăng cao và phát tia lửa. Với kho chứa carton, đó là điều kiện đủ để bắt lửa.

Đọc kỹ cơ chế này tại hồ quang điện, tia lửa điện gây cháy: vì sao aptomat không nhảy và hồ quang điện là gì.

Lớp bảo vệ nên có cho kho

Giám sát nhiệt tại tủ điện

Mối nối lỏng nóng lên trước khi cháy. Đo nhiệt độ tủ điện định kỳ bằng camera nhiệt, hoặc dùng thiết bị có cảm biến nhiệt tại dây pha và dây trung tính, giúp phát hiện sớm.

Thiết bị hỗ trợ chống cháy nổ tại tủ điện

Kho hàng và kho lạnh dùng điện 3 pha công suất lớn. Thiết bị chống cháy nổ 3 pha DL1MHH-3P100A-PT do MHHVIETNAM nhập khẩu và phân phối, hỗ trợ dập tia hồ quang khi xảy ra sự cố ngắn mạch hoặc hở mạch, đồng thời bảo vệ quá áp, quá tải, quá nhiệt và mất pha. Thiết bị có màn hình hiển thị điện áp, dòng điện, nhiệt độ và lưu lịch sử lỗi, giúp người quản lý kho biết hệ thống đã từng gặp sự cố gì. Theo catalog nhà sản xuất, model này dùng cho tải dưới 50 kW, 100A.

Đây là lớp bảo vệ bổ sung. Thiết bị không thay thế bình chữa cháy, không thay thế hệ thống báo cháy và không đồng nghĩa với việc công trình đã đủ điều kiện phòng cháy chữa cháy.

Chữa cháy tại chỗ cho tủ điện

Nhiều kho lắp thêm thiết bị chữa cháy tự động đặt trong tủ điện, kích hoạt theo nhiệt độ. Xem chữa cháy tủ điện tự động.

Lịch kiểm tra cho kho

  • Cuối mỗi ca: rút sạc xe nâng, tắt thiết bị không cần chạy qua đêm, nhìn nhanh khu sạc.
  • Hằng tháng: mở tủ điện kiểm tra bằng mắt, cảm nhận nhiệt vỏ aptomat sau giờ cao tải, ghi sổ.
  • Sáu tháng: siết lại toàn bộ đầu cốt, đo nhiệt bằng camera nhiệt, đo điện trở cách điện.
  • Hằng năm: kiểm tra toàn hệ thống, đối chiếu tải thực tế với thiết kế ban đầu — kho thường tăng tải theo thời gian mà không nâng cấp dây.

Xem thêm kiểm tra an toàn điện định kỳ cho nhà xưởng.

Câu hỏi thường gặp

Kho lạnh có rủi ro điện khác kho thường không?

Có. Kho lạnh chạy liên tục nên thiết bị lão hóa nhanh hơn; ngoài ra có hiện tượng đọng sương trên tủ điện và đường dây tại vùng chênh lệch nhiệt độ, làm giảm cách điện. Tủ điện khu kho lạnh nên đặt ngoài vùng lạnh hoặc có biện pháp chống đọng ẩm.

Có nên để sạc xe nâng qua đêm không?

Nếu buộc phải sạc qua đêm, cần khu sạc riêng tách khỏi khu hàng hóa, nền và tường không cháy, thông gió, và có thiết bị bảo vệ riêng cho nhánh sạc. Không sạc giữa các kệ hàng.

Hệ thống kho cũ muốn nâng cấp thì bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu bằng việc đo tải thực tế và kiểm tra tủ điện tổng. Hai việc này cho biết hệ thống đang quá tải ở đâu và điểm nào đang phát nhiệt, từ đó mới quyết định thay dây, chia nhánh hay bổ sung thiết bị bảo vệ.

Dấu hiệu nào cho thấy hệ thống điện kho sắp có sự cố?

Aptomat nhảy lặp lại, mùi khét nhẹ gần tủ điện, vết ố nâu trên đầu cốt, đèn chớp khi máy nén khởi động, vỏ tủ nóng bất thường. Xem dấu hiệu hệ thống điện sắp cháy.

Kết luận

Rủi ro điện trong kho hàng không nằm ở lúc đông người làm việc mà ở những giờ kho đóng cửa. Vì vậy giải pháp phải thiên về phát hiện sớm và tự ngắt: kiểm tra nhiệt tủ điện theo lịch, bảo vệ đủ lớp tại tủ động lực, tách riêng khu sạc, và ghi sổ để biết hệ thống đang xuống cấp ở đâu.

MHHVIETNAM nhập khẩu và phân phối thiết bị an toàn điện cho kho hàng, nhà xưởng và cơ sở kinh doanh. Liên hệ để được tư vấn theo công suất và sơ đồ điện thực tế của kho.