
An toàn điện cho quán cà phê và nhà hàng là việc chủ quán nào cũng biết là cần, nhưng thường bị đẩy xuống cuối danh sách cho tới khi aptomat nhảy giữa giờ đông khách. Mặt bằng thuê, hệ điện cũ, thiết bị công suất lớn cắm chồng lên nhau — ba thứ này cộng lại tạo ra rủi ro rất cụ thể. Bài này nêu cách rà soát hệ điện của quán và những gì nên làm trước khi có sự cố.
Vì sao quán ăn uống dễ gặp sự cố điện
- Mặt bằng thuê, hệ điện có sẵn. Chủ quán hiếm khi biết dây trong tường tiết diện bao nhiêu, đi từ bao giờ, đã bị cải tạo mấy lần.
- Thiết bị công suất lớn chạy đồng thời. Máy pha cà phê, máy xay, tủ mát, tủ đông, lò nướng, bếp từ, máy rửa bát, điều hoà — cộng lại dễ vượt khả năng của hệ cũ.
- Nước và dầu mỡ khắp bếp. Hơi dầu bám vào ổ cắm và quạt hút; nước rửa sàn bắn vào ổ cắm thấp.
- Nhân viên thay đổi liên tục. Người mới không biết nhánh nào chịu được gì, cắm bừa vào ổ gần chỗ đứng.
Bếp quán ăn là khu vực tập trung rủi ro. Xem bếp quán ăn bị rò điện.
Rà soát hệ điện của quán: sáu bước
Bước 1 — Cộng tổng công suất thiết bị
Liệt kê mọi thiết bị kèm công suất ghi trên nhãn, cộng lại, rồi so với khả năng của aptomat tổng và tiết diện dây nguồn. Phần lớn sự cố quá tải xuất phát từ việc chưa ai làm phép cộng này. Xem quá tải điện là gì.
Bước 2 — Chia nhánh theo khu vực
Nên tách tối thiểu: nhánh bếp nóng, nhánh tủ lạnh và tủ đông, nhánh quầy pha chế, nhánh điều hoà, nhánh chiếu sáng và ổ cắm khách. Khi một nhánh sự cố, quán vẫn bán được.
Bước 3 — Tách riêng nhánh tủ đông và tủ mát
Đây là nhánh không được phép mất điện âm thầm. Nếu tủ đông nằm chung nhánh với bếp, một lần nhảy aptomat ban đêm có thể làm hỏng toàn bộ thực phẩm mà sáng hôm sau mới phát hiện.
Bước 4 — Lắp bảo vệ chống dòng rò cho khu ướt
Nhánh máy rửa bát, bồn rửa, khu sơ chế, ổ cắm gần sàn ướt cần thiết bị chống dòng rò riêng.
Bước 5 — Nâng ổ cắm lên cao và chống dầu mỡ
Ổ cắm trong bếp nên đặt cao trên mặt bàn, có nắp che. Ổ cắm gần sàn là nơi nước rửa sàn bắn vào.
Bước 6 — Dán nhãn tủ điện
Mỗi aptomat dán nhãn ghi rõ nhánh nào. Khi có sự cố, nhân viên trực biết ngắt đúng nhánh thay vì ngắt cả quán hoặc không dám ngắt.
Dấu hiệu cần xử lý ngay
| Dấu hiệu | Thường là do | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Aptomat nhảy vào giờ cao điểm | Quá tải nhánh | Chia lại tải, không thay aptomat lớn hơn |
| Ổ cắm hoặc phích nóng, ố vàng | Tiếp xúc kém, dòng lớn kéo dài | Thay ổ cắm, kiểm tra tiết diện dây nhánh |
| Tê tay khi chạm tủ mát, bồn rửa inox | Rò điện ra vỏ | Ngắt nhánh, gọi thợ, kiểm tra tiếp địa |
| Đèn chớp khi bật máy xay hoặc điều hoà | Sụt áp do dây nhỏ hoặc nguồn yếu | Kiểm tra dây nguồn và dòng khởi động |
| Mùi khét nhẹ gần tủ điện | Mối nối lỏng phát nhiệt | Ngắt điện khu vực, gọi thợ ngay |
Ổ cắm nóng là dấu hiệu đừng bỏ qua — xem ổ cắm điện bị nóng.
Nghĩa vụ phòng cháy của hộ kinh doanh
Cơ sở kinh doanh ăn uống thuộc diện phải đáp ứng các yêu cầu phòng cháy chữa cháy theo quy định hiện hành, trong đó hệ thống điện là một hạng mục được kiểm tra. Quán nằm trong nhà ở kết hợp kinh doanh còn có yêu cầu riêng. Chủ quán nên đối chiếu quy định áp dụng cho loại hình và diện tích cơ sở của mình, và lưu hồ sơ kiểm tra điện định kỳ. Xem quy định PCCC về điện cho nhà ở kết hợp kinh doanh.
Thiết bị bảo vệ nên trang bị
Ngoài aptomat và aptomat chống giật theo nhánh, nhiều quán lắp thêm thiết bị hỗ trợ bảo vệ điện giật 1 pha của MHHVIETNAM tại nguồn tổng, nhằm hỗ trợ giảm thiểu nguy cơ điện giật cho nhân viên làm việc trong môi trường ẩm và bảo vệ hệ thống trước quá áp, quá tải. Với quán quy mô lớn dùng điện 3 pha cho bếp công nghiệp, thiết bị chống cháy nổ 3 pha DL1MHH-3P80A-PT hỗ trợ dập tia hồ quang và bảo vệ quá nhiệt tại tủ điện.
Đây là lớp bảo vệ bổ sung, không thay thế bình chữa cháy, không thay thế việc kiểm tra định kỳ và không đồng nghĩa với việc cơ sở đã đủ điều kiện phòng cháy chữa cháy.
Câu hỏi thường gặp
Thuê mặt bằng thì ai chịu chi phí nâng cấp điện?
Tuỳ thoả thuận trong hợp đồng thuê. Nên ghi rõ ngay từ đầu: hiện trạng hệ điện khi bàn giao, bên nào chịu chi phí nâng cấp, và tài sản lắp thêm thuộc về ai khi kết thúc hợp đồng.
Quán nhỏ có cần chuyển sang điện 3 pha không?
Phụ thuộc tổng công suất và loại thiết bị. Nếu tổng tải vượt khả năng nguồn 1 pha hoặc có thiết bị bếp 3 pha, nên chuyển. Xem điện 1 pha và 3 pha khác nhau thế nào.
Nên kiểm tra hệ điện của quán bao lâu một lần?
Hằng tháng nhân viên kiểm tra nhanh ổ cắm, dây thiết bị, bấm TEST aptomat chống giật. Mỗi 6 tháng thợ điện siết lại tủ điện và đo nhiệt. Sau mỗi lần thêm thiết bị mới thì tính lại tổng tải.
Có nên tắt aptomat tổng khi đóng cửa quán không?
Không tắt được toàn bộ vì tủ lạnh, tủ đông phải chạy liên tục. Giải pháp là chia nhánh để có thể tắt các nhánh không cần thiết (bếp, ổ cắm khu khách, biển hiệu) mà vẫn giữ nhánh lạnh.
Kết luận
An toàn điện cho quán cà phê và nhà hàng bắt đầu từ một phép cộng đơn giản: tổng công suất thiết bị so với khả năng của hệ điện đang có. Sau đó là chia nhánh hợp lý, bảo vệ chống dòng rò cho khu ướt, nâng ổ cắm lên cao và kiểm tra theo lịch. Làm đủ các bước này, quán tránh được cả sự cố mất điện giữa giờ đông khách lẫn rủi ro cháy nổ.
MHHVIETNAM nhập khẩu và phân phối thiết bị an toàn điện cho hộ kinh doanh, nhà hàng và nhà xưởng. Liên hệ để được tư vấn theo tổng công suất và sơ đồ điện thực tế của quán.
