Vì sao chủ xưởng gỗ và nội thất cần tìm hiểu thiết bị điện an toàn MHHVIETNAM?

Xưởng gỗ có một thứ mà xưởng cơ khí, xưởng may hay kho hàng đều không có: bụi gỗ. Nó mịn, nó bay khắp nơi, nó bám vào mọi thứ, và nó cháy.

Chính thứ bụi đó làm cho bài toán an toàn điện trong xưởng gỗ khác với các loại nhà xưởng khác. Cùng một tủ điện, cùng một cách đấu, đặt trong xưởng cơ khí thì bình thường, đặt trong xưởng gỗ thì phải tính thêm.

Bài này nói riêng về nguy cơ điện trong xưởng gỗ và xưởng nội thất. Phần thông số kỹ thuật chung của thiết bị ba pha nằm ở bài thiết bị điện an toàn 3 pha cho nhà xưởng, anh em đọc kèm.

Bụi gỗ làm gì với hệ thống điện

Bụi gỗ gây ra ba chuyện khác nhau, và nhiều chủ xưởng chỉ nghĩ tới chuyện thứ ba.

Chuyện 1 và 2 âm thầm hơn và xảy ra trước. Chuyện 3 là hậu quả cuối. Nghĩa là khi bụi còn chỉ là bụi thì đã có vấn đề rồi, không cần đợi đến lúc cháy.

Năm chỗ trong xưởng gỗ hay có chuyện

1. Hộp đấu dây trên thân động cơ. Nắp hộp hay bị để hở hoặc mất gioăng. Bụi vào trong, bám lên cọc đấu. Đây là chỗ hay bị bỏ quên nhất vì nó nằm trên máy chứ không nằm trong tủ.
2. Tủ điện đặt ngay cạnh máy chà nhám. Máy chà nhám sinh bụi mịn nhất. Tủ đặt gần đó hứng nhiều bụi hơn hẳn tủ đặt ở cuối xưởng.
3. Dây kéo tạm dọc sàn. Xưởng hay kê thêm máy, kéo tạm một đường dây rồi dùng luôn mấy năm. Dây nằm trên sàn bị xe đẩy cán, bị mùn cưa phủ, bị quét chổi va vào.
4. Ổ cắm công nghiệp ngoài trời hoặc nơi ẩm. Khu ngâm tẩm, khu phun sơn, khu rửa. Vừa ẩm vừa có hơi dung môi.
5. Đầu cốt ở aptomat tổng. Máy gỗ khởi động giật dòng. Mỗi lần khởi động, đầu cốt chịu một nhịp nhiệt. Lâu ngày bắt lỏng dần, rồi phát nhiệt.

Năm chỗ này nhìn được bằng mắt và sờ được bằng tay, sau khi đã cắt điện. Không cần máy đo. Đi một vòng xưởng kiểm tra năm chỗ này là việc chủ xưởng tự làm được.

Máy gỗ có một đặc tính làm khó thiết bị bảo vệ

Máy cưa, máy bào, máy hút bụi dùng động cơ. Động cơ khi khởi động kéo một dòng lớn hơn nhiều lần dòng chạy bình thường, trong một khoảng ngắn.

Hệ quả: nếu chọn thiết bị bảo vệ có ngưỡng quá sát với dòng làm việc, mỗi lần bật máy là thiết bị nhảy. Chủ xưởng bực, và cách xử lý sai mà nhiều nơi làm là thay bằng thiết bị dòng lớn hơn cho khỏi nhảy.

Làm thế là bỏ luôn lớp bảo vệ. Thiết bị dòng lớn hơn thì không nhảy nữa thật, nhưng nó cũng không còn bảo vệ được đường dây vốn chỉ chịu được mức cũ.

Cách làm đúng là chọn thiết bị có đặc tính phù hợp với tải động cơ, chứ không phải nâng dòng định mức lên. Việc này cần người có chuyên môn xem dòng khởi động thật của máy rồi tính, dựa trên tài liệu kỹ thuật của từng thiết bị.

Thiết bị bảo vệ điện không ngăn được mọi vụ cháy xưởng gỗ

Chỗ này bên em nói thẳng, vì nói ngược lại là sai sự thật.

Trong một xưởng gỗ, điện chỉ là một trong nhiều nguồn gây cháy. Những nguồn khác:

• Ma sát cơ khí — lưỡi cưa cùn, vòng bi khô, dây curoa trượt.
• Công đoạn gia công nóng — hàn, mài, cắt kim loại trong xưởng có bụi gỗ.
• Dung môi và sơn — hơi dung môi tích tụ trong không gian kín.
• Giẻ lau dính dầu — tự sinh nhiệt khi chất đống.
• Nguồn lửa từ người — hút thuốc, đun nấu trong xưởng.

Thiết bị bảo vệ điện hỗ trợ giảm thiểu nguy cơ thuộc phần điện, trong phạm vi chức năng mà nó được thiết kế. Nó không chạm được vào năm nguồn trên.

Nghĩa là nó là một lớp trong nhiều lớp, không phải là tất cả những gì xưởng cần có. Xưởng vẫn phải làm: hút bụi và vệ sinh định kỳ, kiểm tra bảo trì máy, tách khu gia công nóng khỏi khu nhiều bụi, và thực hiện phòng cháy chữa cháy theo quy định đang áp dụng cho loại hình cơ sở của mình.

Về phần phòng cháy chữa cháy, anh em xem khuyến cáo của Cảnh sát PCCC cho cơ sở sản xuất để biết cơ quan chức năng đang yêu cầu những gì với cơ sở sản xuất.

Thiết bị ba pha MHHVIETNAM đang phân phối

MHHVIETNAM nhập khẩu và phân phối thiết bị an toàn điện. Với xưởng dùng điện ba pha, có ba nhóm liên quan.

Bảo vệ chống điện giật cách ly 3 pha

Nhắm vào nguy cơ điện giật cho người làm. Trong môi trường cách ly, nó hỗ trợ giảm thiểu nguy cơ bị điện giật. Điều kiện môi trường cách ly ở xưởng khó giữ hơn ở nhà: nền xưởng thường là bê tông, thợ hay đi chân trần hoặc dép ướt. Đây là điểm cần nói rõ với anh em thợ khi bàn giao.

Hạn chế tia lửa điện chập cháy 3 pha

Với xưởng gỗ, nhóm này đáng quan tâm hơn nhóm trên, vì nguy cơ lớn nhất của xưởng gỗ là cháy chứ không phải giật. Các mã ba pha theo dòng định mức: 63A, 80A, 100A, 125A.

Chữa cháy tủ điện

Với xưởng gỗ, thứ đáng cân nhắc nhất là tủ điện ngoài giờ làm. Xưởng đóng cửa buổi tối, không ai trông, nếu có cháy trong tủ thì không ai biết cho tới khi lan ra. Thiết bị này đặt trong tủ và tự kích hoạt, không đấu vào mạch nên không ảnh hưởng tới dòng định mức.

Thông số của từng mã ghi theo catalog nhà sản xuất. Anh em xem đúng trang sản phẩm của mã mình định mua.

Chuẩn bị gì trước khi gọi khảo sát

Có sáu thứ này thì buổi khảo sát nhanh và ít phải đi lại nhiều lần:

1. Ảnh tủ tổng mở nắp và ảnh các tủ nhánh nếu có.
2. Dòng định mức của aptomat tổng — số in trên thân, ví dụ 100A.
3. Danh sách máy chính và công suất — ghi theo nhãn trên máy.
4. Xưởng đã từng gặp chuyện gì — mất pha, nhảy aptomat khi khởi động máy, đầu cốt phát nhiệt, rò điện vào mùa ẩm.
5. Giờ nào được phép dừng máy — để tính phương án thi công.
6. Bề rộng còn trống trong tủ — thiết bị ba pha chiếm nhiều chỗ hơn một pha khá nhiều.

Bên em không bán cái gì

Nói trước để anh em khỏi mất công hỏi:

• Rơ le bảo vệ mất pha — bên em không phân phối. Mất pha là vấn đề thật và phổ biến ở xưởng, nhưng nó cần thiết bị chuyên dụng từ đơn vị thiết bị đóng cắt.
• Hệ thống hút bụi — không thuộc ngành hàng của bên em, dù nó là biện pháp quan trọng nhất cho xưởng gỗ.
• Thi công lại toàn bộ hệ thống điện xưởng — bên em cung cấp thiết bị và tư vấn chọn mã, phần thiết kế lại hệ thống cần đơn vị thiết kế điện đứng ra chịu trách nhiệm.

Giải thích kỹ hơn

Vì sao xưởng hay bị rò điện vào mùa nồm hơn mùa khô?

Vì độ ẩm. Bụi gỗ bám trên bề mặt cách điện hút ẩm từ không khí, tạo thành một lớp dẫn điện yếu trên bề mặt đó. Mùa khô lớp bụi vẫn ở đó nhưng không dẫn. Mùa nồm thì dẫn. Đây là lý do vệ sinh tủ điện trước mùa nồm có giá trị hơn vệ sinh vào thời điểm khác.

Hồ quang điện trong xưởng gỗ khác gì trong nhà ở?

Bản thân hiện tượng giống nhau: tia lửa phóng qua khe hở. Khác ở hậu quả. Trong nhà ở, một tia lửa nhỏ trong hộp nối thường tự tắt. Trong xưởng gỗ, xung quanh có bụi gỗ mịn và mùn cưa, nên cùng một tia lửa đó có vật liệu để bắt. Cùng nguyên nhân, hậu quả khác hẳn.

Thiết bị đặt ở tủ tổng của xưởng bảo vệ được phạm vi nào?

Phủ toàn bộ phần mạch phía sau nó, nhưng với độ nhạy thấp hơn so với đặt ở nhánh, vì bất thường của một máy bị hoà vào dòng tổng của cả xưởng. Và khi tác động thì cả xưởng dừng. Với xưởng có dây chuyền, mất điện toàn bộ là chi phí thật. Bài lắp ở đầu nguồn hay mạch nhánh nói kỹ cách phân lớp.

Xưởng đang thuê nhà thì nên làm đến đâu?

Ba việc không phụ thuộc chủ nhà và nên làm trước: vệ sinh tủ điện định kỳ, siết lại đầu cốt, và dọn dây kéo tạm trên sàn. Ba việc này gần như không tốn tiền. Việc thay thiết bị trong tủ thì nên bàn với chủ nhà, vì thiết bị gắn vào tủ của họ — thoả thuận trước để sau này khỏi tranh cãi.

Câu hỏi hay gặp

Xưởng gỗ ba pha nên chọn thiết bị nào?

Phụ thuộc vào dòng định mức của tủ tổng và nguy cơ nào đáng lo nhất. Với phần lớn xưởng gỗ, nguy cơ cháy xếp trước nguy cơ giật, nên nhóm hạn chế tia lửa điện thường được xem trước. Nhưng cần xem sơ đồ thật rồi mới chốt, không chọn theo diện tích xưởng hay số lượng máy.

Lắp thiết bị có phải dừng máy cả ngày không?

Không nhất thiết. Phải cắt điện phần mạch liên quan trong lúc đấu nối, đó là bắt buộc. Thời gian phụ thuộc hiện trạng tủ. Tủ gọn, còn chỗ, dây có nhãn thì nhanh; tủ chật và dây không nhãn thì lâu hơn vì phải dò lại từng nhánh. Gửi ảnh tủ trước thì ước được tương đối.

Xưởng em hay nhảy aptomat khi bật máy cưa, có phải do thiếu thiết bị bảo vệ không?

Chưa chắc. Đây thường là chuyện chọn đặc tính thiết bị không hợp với dòng khởi động của động cơ, hoặc đường dây không đủ cho tổng tải. Cần đo dòng khởi động thật rồi mới kết luận. Không nên xử lý bằng cách thay thiết bị dòng lớn hơn.

Bụi gỗ bám đầy tủ điện thì tự vệ sinh được không?

Cắt điện toàn bộ tủ, chờ một lúc, rồi dùng khí nén áp thấp hoặc chổi mềm để làm sạch là việc làm được. Nhưng nếu không có kinh nghiệm làm việc với tủ điện thì nên để thợ điện làm. Không mở tủ khi đang có điện, và không dùng nước hay khăn ướt.

Thiết bị chữa cháy tủ điện có cần bảo trì không?

Có. Loại nào cũng có hạn sử dụng và cần kiểm tra theo hướng dẫn của mã đó. Nên ghi ngày lắp vào sổ của xưởng để nhớ.

Có chính sách bảo hành thế nào?

Chính sách hiện hành là một đổi một trong 36 tháng, kèm bảo hiểm MIC. Với xưởng thì nên yêu cầu ghi rõ mã sản phẩm, số lượng, ngày lắp và vị trí lắp vào biên bản bàn giao, để sau này tra lại được.

Gửi ảnh tủ điện xưởng, bên em xem giúp

Chụp tủ tổng khi mở nắp, chụp rõ mặt trước thiết bị để đọc được mã và dòng định mức. Chụp thêm một cái tủ nhánh và hộp đấu dây trên một cái máy chính.

Nhắn kèm: xưởng bao nhiêu máy, máy to nhất bao nhiêu kW, và xưởng đã từng gặp chuyện gì về điện.

Bên em xem giúp tủ đang có lớp bảo vệ nào, chỗ nào đáng xử lý trước, và nếu lắp thêm thì mã nào vừa chỗ. Phần xem ảnh và tư vấn qua tin nhắn không mất phí.

Đọc thêm: Thiết bị điện an toàn MHHVIETNAM là gì · Thiết bị 3 pha cho nhà xưởng · Phân biệt bốn chức năng bảo vệ · Dùng và bảo trì thiết bị

MHHVIETNAM — nhập khẩu và phân phối thiết bị an toàn điện.
Ngăn điện giật – Chặn cháy lan; Điện an toàn, nhà bình an.