MHH VIETNAM - GIẢI PHÁP AN TOÀN ĐIỆN HÀNG ĐẦU VIỆT NAM
Nguyên lý hoạt động của thiết bị hỗ trợ bảo vệ chống điện giật
Khách hay hỏi: “Thiết bị này hoạt động thế nào?” – và câu trả lời xứng đáng rõ ràng hơn mấy dòng quảng cáo. Bài này mô tả đúng cách thiết bị làm việc, từ lúc giám sát tới lúc ngắt nguồn, kèm hướng dẫn lắp đặt, cách xử lý khi thiết bị tác động, và nói thẳng cả những gì thiết bị không làm được.
Nội dung bài viết
Thiết bị dùng để làm gì
Thiết bị được lắp bổ sung tại đầu nguồn của hệ thống điện, nhằm:
- Giám sát trạng thái dòng điện trong hệ thống
- Phát hiện dòng điện rò hoặc điều kiện điện bất thường thuộc phạm vi thiết kế
- Thực hiện tác động bảo vệ khi đáp ứng điều kiện tác động
Nói cách khác: nó là một lớp bảo vệ bổ sung trong hệ thống an toàn điện, hỗ trợ giảm thiểu nguy cơ điện giật và hạn chế hậu quả của sự cố điện.
Chữ “bổ sung” quan trọng. Thiết bị này không thay thế aptomat, không thay thế nối đất, và không thay thế việc dùng điện an toàn. Nó cộng thêm vào, không trừ đi cái gì.
Nguyên lý hoạt động: 5 bước
Thiết bị lắp tại đầu nguồn, phía trước các mạch điện và phụ tải cần được bảo vệ. Chuỗi hoạt động như sau:
| Bước | Thiết bị làm gì |
|---|---|
| 1. Giám sát | Mạch điện tử thu nhận và xử lý tín hiệu dòng điện liên tục theo nguyên lý đo lường được thiết kế |
| 2. Phát hiện | Nhận ra dòng điện rò hoặc điều kiện điện bất thường thuộc phạm vi phát hiện |
| 3. Xử lý tín hiệu | Bộ xử lý xác định đã đạt điều kiện tác động bảo vệ hay chưa |
| 4. Điều khiển | Khi đạt ngưỡng thiết kế, bộ xử lý phát tín hiệu tới cơ cấu đóng cắt |
| 5. Ngắt nguồn | Cắt nguồn cấp cho mạch điện được bảo vệ |
Khi hệ thống chạy bình thường, thiết bị duy trì trạng thái giám sát và để hệ thống vận hành theo điều kiện thiết kế – không can thiệp gì.
Vì sao việc ngắt nguồn lại quan trọng
Ngắt nguồn nhằm năm mục đích:
- Giảm thời gian tồn tại của trạng thái sự cố
- Hạn chế dòng điện tiếp tục duy trì trong mạch sự cố
- Hỗ trợ giảm nguy cơ dòng điện nguy hiểm đi qua cơ thể người
- Hạn chế hậu quả của sự cố điện
- Tăng mức độ an toàn chung của hệ thống
Điểm mấu chốt: thời gian. Với dòng điện qua người, mức độ nguy hiểm phụ thuộc rất nhiều vào việc dòng đó tồn tại bao lâu – xem bao nhiêu mA thì gây nguy hiểm.
Bảy chức năng chính
- Giám sát dòng điện – theo nguyên lý và phạm vi kỹ thuật của từng model
- Phát hiện dòng điện rò – trong phạm vi đo và điều kiện tác động được thiết kế
- Xử lý tín hiệu điện tử – mạch điện tử và bộ xử lý xác định điều kiện tác động
- Điều khiển đóng cắt – ngắt nguồn khi điều kiện được đáp ứng
- Hỗ trợ giảm thiểu nguy cơ điện giật – bằng cách rút ngắn thời gian tồn tại sự cố
- Bảo vệ bổ sung cho hệ thống điện – phối hợp với các biện pháp bảo vệ khác
- Hỗ trợ bảo vệ ở khu vực có nguy cơ tiếp xúc với nước – nói kỹ ở mục riêng bên dưới
Hướng dẫn lắp đặt 4 bước
Việc lắp đặt, kiểm tra và sửa chữa phải do người có chuyên môn phù hợp thực hiện.
Bước 1 – Kiểm tra thiết bị trước khi lắp
Đối chiếu: đúng model · đúng điện áp định mức · đúng dòng điện định mức · đúng số pha · tình trạng vỏ · đầu nối · sơ đồ đấu dây · điều kiện môi trường lắp đặt.
Không sử dụng thiết bị có dấu hiệu nứt, vỡ, cháy, biến dạng hoặc hư hỏng.
Bước 2 – Ngắt nguồn
Phải ngắt nguồn điện trước khi lắp đặt hoặc đấu nối. Không có ngoại lệ cho bước này.
Bước 3 – Đấu nối
Theo đúng sơ đồ kỹ thuật của model. Kiểm tra đủ bảy điểm:
- Đúng dây pha
- Đúng dây trung tính nếu thiết bị yêu cầu
- Đúng thứ tự pha với hệ thống 3 pha
- Đúng dây dẫn bảo vệ PE theo thiết kế hệ thống
- Đúng tiết diện dây dẫn
- Đầu nối được siết chặt
- Không đấu sai sơ đồ
Bước 4 – Kiểm tra trước khi cấp điện
Kiểm lại toàn bộ mạch điện, cách điện, nối đất, dây dẫn và phụ tải. Chỉ cấp điện sau khi xác nhận hệ thống đã đấu nối đúng và đáp ứng điều kiện vận hành.
Khi thiết bị ngắt nguồn thì làm gì
Đây là phần nhiều người làm sai nhất.
Quy tắc số một: không tự ý đóng điện lại nhiều lần. Thiết bị ngắt là nó đang báo có sự cố. Gạt lại liên tục không giải quyết gì, mà còn làm mòn tiếp điểm và kéo dài thời gian nguy hiểm.
Bảy việc cần kiểm trước khi cấp điện trở lại:
- Kiểm tra nguyên nhân sự cố
- Kiểm tra phụ tải – thiết bị nào đang cắm, có cái nào bất thường không
- Kiểm tra dây dẫn
- Kiểm tra tình trạng cách điện
- Kiểm tra khả năng rò điện
- Kiểm tra môi trường xung quanh – có ẩm, ngập, nước rò rỉ không
- Chỉ cấp điện lại sau khi nguyên nhân đã được xác định và xử lý
Cách khoanh vùng sự cố từng bước xem ở bài aptomat hay nhảy: 8 nguyên nhân và cách tự tìm ra lỗi.
Dùng ở khu vực có nước
Thiết bị có thể được dùng như một lớp bảo vệ bổ sung ở khu vực ẩm ướt hoặc có nguy cơ tiếp xúc với nước – nếu việc lựa chọn, lắp đặt và vận hành phù hợp với điều kiện kỹ thuật của thiết bị và hệ thống điện.
Nhưng phải nói rõ: thiết bị không làm cho nước trở thành môi trường an toàn khi có điện.
Với khu vực có nước hoặc độ ẩm cao, cần đủ các điều kiện sau, không chỉ riêng thiết bị này:
- Dùng thiết bị điện phù hợp với môi trường
- Bảo đảm cách điện
- Có hệ thống nối đất bảo vệ phù hợp – xem tiếp địa là gì
- Thực hiện liên kết đẳng thế khi hệ thống yêu cầu
- Lựa chọn thiết bị bảo vệ phù hợp
- Tuân thủ yêu cầu lắp đặt điện áp dụng cho khu vực đó
⛔ Năm điều không được làm
- Không đưa điện vào nước để kiểm tra
- Không dùng tay kiểm tra nước nghi có điện
- Không cố tình chạm vào dây dẫn hoặc phần mang điện
- Không đứng trên nền ẩm để thao tác điện
- Không bỏ qua nối đất hoặc thiết bị bảo vệ khác
Không được thực hiện thử nghiệm bằng người. Đây là điều tuyệt đại đa số video “thử điện” trên mạng đang làm sai – và chúng tôi không làm vậy.
Liên quan: an toàn điện cho bể bơi và sân vườn · nhà bị ngập nước xử lý điện thế nào.
Giới hạn bảo vệ – nói thẳng
⚠️ THIẾT BỊ LÀ LỚP BẢO VỆ BỔ SUNG, KHÔNG PHẢI THIẾT BỊ BẢO VỆ MỌI TRƯỜNG HỢP.
Thiết bị không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn nguy cơ điện giật trong mọi điều kiện.
Hiệu quả tác động phụ thuộc vào điều kiện thực tế của hệ thống, gồm:
| Nhóm yếu tố | Cụ thể |
|---|---|
| Đặc tính điện | Điện áp hệ thống · dòng điện định mức · dòng điện sự cố · dòng điện rò |
| Đặc tính tác động | Ngưỡng tác động · thời gian tác động |
| Tình trạng hệ thống | Tình trạng cách điện · hệ thống nối đất · trở kháng đường dẫn dòng điện |
| Bên ngoài | Điều kiện môi trường · đặc tính phụ tải · điều kiện lắp đặt thực tế · thời gian tiếp xúc |
Không được dùng thiết bị làm căn cứ để: tiếp xúc phần mang điện · tiếp xúc nước nghi có điện · thử điện bằng cơ thể người · bỏ qua nối đất bảo vệ · bỏ qua các thiết bị bảo vệ khác · sửa chữa khi chưa ngắt nguồn · dùng vượt thông số định mức · lắp đặt không đúng sơ đồ kỹ thuật.
Chúng tôi viết rõ phần này vì một lý do đơn giản: người dùng hiểu đúng giới hạn thì mới dùng đúng cách. Nơi nào nói với bạn thiết bị của họ không có giới hạn nào, đó là lúc nên nghi ngờ.
Nguyên tắc bảo vệ nhiều lớp
Đây là cách nhìn đúng về an toàn điện, và cũng là chỗ thiết bị này thuộc về:
| Lớp | Nội dung |
|---|---|
| 1 | Cách điện và ngăn tiếp xúc |
| 2 | Nối đất bảo vệ và dây PE |
| 3 | Liên kết đẳng thế khi cần thiết |
| 4 | Thiết bị bảo vệ điện phù hợp (aptomat, át chống giật) |
| 5 | Thiết bị MHH — lớp bảo vệ bổ sung |
| 6 | Người sử dụng tuân thủ quy trình an toàn điện |
An toàn điện phải được bảo đảm bằng hệ thống nhiều lớp bảo vệ phối hợp, không phụ thuộc vào một thiết bị duy nhất.
Nhìn bảng này sẽ thấy: nếu nhà bạn chưa có lớp 2 (nối đất), thì đó là việc nên làm trước khi nghĩ tới lớp 5. Và lớp 6 – thói quen dùng điện – không thiết bị nào mua thay được.
Xem thêm: thiết bị an toàn điện cho gia đình cần những gì và thiết bị chống giật có mấy loại.
Các model hiện có
Nguyên lý hoạt động chung như trên; mỗi model khác nhau ở phạm vi phát hiện, ngưỡng tác động và các lớp bảo vệ đi kèm.
| Model | Dùng cho |
|---|---|
| JMHH – cơ bản 1 pha | Căn hộ, nhà phố bình thường |
| JPMHH – chống sốc 1 pha | Nhà có trẻ nhỏ, có sân, tầng trệt nền ẩm |
| NMHH – nâng cao 1 pha | Khu điện chập chờn, hay có sét, nhiều đồ điện tử |
| Bản 3 pha | Nhà xưởng, biệt thự dùng điện 3 pha |
Thiết bị bảo hành 36 tháng 1 đổi 1 (kích hoạt tại Kiểm tra bảo hành), kèm bảo hiểm MIC suốt vòng đời – gọi tổng đài 1900 558 891 hỏi trước khi mua – và đã qua kiểm định tại Trung tâm Thí nghiệm điện Hà Nội I, giấy đăng tại mục Chứng nhận.
Câu hỏi thường gặp
Thiết bị hoạt động theo nguyên lý nào?
Giám sát dòng điện liên tục, phát hiện dòng rò hoặc điều kiện bất thường, xử lý tín hiệu, rồi điều khiển cơ cấu đóng cắt để ngắt nguồn cấp cho mạch được bảo vệ.
Thiết bị lắp ở đâu trong hệ thống?
Tại đầu nguồn, phía trước các mạch điện và phụ tải cần được bảo vệ.
Lắp thiết bị này rồi có phải bỏ aptomat không?
Không. Đây là lớp bảo vệ bổ sung, phối hợp với các biện pháp khác chứ không thay thế.
Thiết bị có loại bỏ hoàn toàn nguy cơ điện giật không?
Không. Tài liệu kỹ thuật ghi rõ thiết bị không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn nguy cơ trong mọi điều kiện. Hiệu quả phụ thuộc nhiều yếu tố của hệ thống.
Thiết bị ngắt điện rồi, bật lại luôn được không?
Không nên. Phải xác định và xử lý nguyên nhân trước – kiểm phụ tải, dây dẫn, cách điện, khả năng rò điện và môi trường xung quanh.
Có dùng được ở phòng tắm, khu vực ẩm không?
Có thể dùng như lớp bảo vệ bổ sung nếu lựa chọn và lắp đặt phù hợp. Nhưng thiết bị không làm cho nước trở thành môi trường an toàn khi có điện.
Có được thử bằng cách chạm tay vào để kiểm tra không?
Không. Không được thực hiện thử nghiệm bằng người, không đưa điện vào nước để kiểm tra, không dùng tay kiểm tra nước nghi có điện.
Ai được lắp đặt thiết bị này?
Người có chuyên môn phù hợp. Việc lắp đặt phải ngắt nguồn trước và đấu nối đúng sơ đồ kỹ thuật của từng model.
Nhà chưa có nối đất thì sao?
Nối đất là lớp 2 trong sáu lớp bảo vệ, còn thiết bị này là lớp 5. Nên làm nối đất trước – nó là nền tảng.
Kết
- Nguyên lý: giám sát → phát hiện → xử lý tín hiệu → điều khiển → ngắt nguồn.
- Mục đích của việc ngắt là rút ngắn thời gian tồn tại sự cố – thời gian là yếu tố quyết định mức nguy hiểm.
- Đây là lớp bảo vệ bổ sung, lớp thứ 5 trong sáu lớp an toàn điện. Không thay thế nối đất, không thay thế aptomat, không thay thế thói quen dùng điện an toàn.
- Thiết bị ngắt điện thì tìm nguyên nhân trước, đóng điện sau.
Cần tư vấn model phù hợp cho nhà hoặc xưởng của bạn? Nhắn cho chúng tôi số A ghi trên aptomat tổng và 1 pha hay 3 pha – trả lời trong một tin, không hỏi vòng vo.
Hotline / Zalo: 0394 121 268
MHHVIETNAM – Thêm một lớp bảo vệ, giảm thiểu nguy cơ, sử dụng điện an toàn.
