MHH VIETNAM - GIẢI PHÁP AN TOÀN ĐIỆN 
Tự đọc công tơ và khoanh vùng thiết bị nào ăn điện
Nghi ngờ thì dễ, chứng minh mới khó. Bài này đưa ra cách tự đo bằng chính cái công tơ nhà mình để biết điện đi đâu — không cần mua dụng cụ, không cần gọi thợ ở bước đầu.
Ba phép thử, làm theo thứ tự. Mỗi phép trả lời một câu hỏi khác nhau, và làm xong cả ba thì phần lớn trường hợp đã khoanh được vùng.
Đây là bài thuộc chuỗi về hoá đơn tiền điện, tiếp theo bài tiền điện tăng: tìm đúng chỗ trước khi đoán.
Đọc công tơ: ba loại, đọc khác nhau
| Loại công tơ | Nhìn vào đâu |
|---|---|
| Cơ, có đĩa quay | Dãy số ở giữa là tổng kWh. Đĩa tròn quay nhanh hay chậm cho biết nhà đang dùng nhiều hay ít |
| Điện tử, màn hình số | Dãy số kWh hiện sẵn. Thường có một đèn nhỏ nháy — nháy càng nhanh nghĩa là đang dùng càng nhiều |
| Công tơ thông minh | Như trên, và thường tra được số theo ngày trên ứng dụng của điện lực |
Con số cần ghi là phần nguyên, bỏ qua chữ số đỏ hoặc số sau dấu phẩy nếu có.
⛔ Công tơ là tài sản của điện lực và có niêm phong. Chỉ nhìn và ghi số. Mở ra hoặc tác động vào là chuyện khác hẳn, cả về an toàn lẫn pháp lý.
Phép thử 1 — Nhà dùng bao nhiêu mỗi ngày
Mục đích: biết mức nền của nhà mình, để sau này so được.
- Tối nay, trước khi đi ngủ, ghi số công tơ và giờ
- Tối mai, đúng giờ đó, ghi lại lần nữa
- Lấy số sau trừ số trước → đó là số điện một ngày
Nhân với 30 ra số điện một tháng. So với hoá đơn gần nhất — lệch nhiều thì nghĩa là tháng này nhà dùng khác hẳn tháng trước, chứ không phải công tơ sai.
Làm ba ngày liên tiếp thì có con số đáng tin hơn một ngày, vì mỗi ngày mỗi khác.
Phép thử 2 — Tắt hết, xem công tơ còn chạy không
Đây là phép thử người ta hay nhắc, và cũng là phép hay làm sai nhất. Làm cho đúng thì nó rất có giá trị.
Làm thế nào cho đúng
- Rút phích mọi thiết bị trong nhà. Rút, không phải tắt bằng công tắc trên thiết bị.
- Nhớ cả những thứ hay bị quên: tủ lạnh · modem wifi · camera · chuông cửa · bơm nước · máy lọc nước · bộ phát wifi mở rộng · đồng hồ bếp từ · ổ cắm hẹn giờ
- Tắt hết đèn, kể cả đèn cầu thang và đèn ngoài sân
- Gạt tất cả aptomat nhánh xuống, chỉ giữ aptomat tổng
- Ra xem công tơ: đĩa còn quay không, đèn còn nháy không, số còn tăng không
- Chờ 15–20 phút rồi đọc lại số
Đọc kết quả
| Thấy gì | Nghĩa là |
|---|---|
| Số không tăng sau 20 phút | 🟢 Không có dòng rò đáng kể. Hoá đơn tăng là do thiết bị, không phải do rò |
| Số tăng rất chậm | 🟡 Có thể còn sót thiết bị chưa rút, hoặc có dòng rò nhỏ. Rà lại danh sách rồi thử lần nữa |
| Số tăng thấy rõ | 🔴 Còn thứ gì đó đang ăn điện. Sang phép thử 3 để tìm nhánh nào |
⚠️ Phần lớn nhà làm phép này ra kết quả 🟢 — và đó là kết quả tốt, vì nó loại bỏ được một nghi ngờ và hướng việc tìm sang chỗ đúng.
Phép thử 3 — Khoanh vùng theo nhánh
Chỉ làm khi phép thử 2 ra 🔴. Mục đích: tìm nhánh nào đang ăn điện trong khi lẽ ra phải im.
- Giữ nguyên trạng thái: mọi thiết bị đã rút, mọi aptomat nhánh đang xuống
- Gạt lên đúng một nhánh
- Chờ 10 phút, xem công tơ có tăng không
- Ghi lại kết quả, gạt nhánh đó xuống, sang nhánh tiếp theo
Nhánh nào làm công tơ tăng trong khi không có thiết bị nào cắm — đó là nhánh cần cho thợ xem.
Việc này nhanh hay chậm phụ thuộc tủ điện có nhãn hay không. Tủ dán nhãn từng nhánh thì làm trong mười lăm phút; tủ không nhãn thì vừa làm vừa đoán. Dán nhãn là việc thợ làm trong mười phút lúc tới kiểm — nên nhờ làm luôn.
Cách chia nhánh hợp lý ở bài lắp ở tủ tổng hay tủ nhánh.
Đo từng thiết bị: cộng oát, chia 220
Muốn biết một thiết bị cụ thể ăn bao nhiêu thì không cần dụng cụ. Nhìn nhãn trên thiết bị, lấy số oát (W), rồi:
Số điện/tháng = W × số giờ chạy mỗi ngày × 30 ÷ 1000
Ví dụ bình nóng lạnh 2.200W bật 1,5 giờ mỗi ngày: 2200 × 1,5 × 30 ÷ 1000 = 99 số điện một tháng.
⚠️ Hai chỗ hay tính sai:
- Tủ lạnh và điều hoà không chạy liên tục. Chúng chạy rồi nghỉ theo chu kỳ, nên đừng nhân với 24 giờ. Tủ lạnh thực tế chạy khoảng một phần ba thời gian; điều hoà thì tuỳ nhiệt độ ngoài trời.
- Số oát trên nhãn là mức tối đa, không phải mức trung bình. Máy inverter chạy ở mức thấp hơn phần lớn thời gian.
Nên con số tính ra là mức trần. Thực tế thường thấp hơn, nhưng thứ tự lớn nhỏ giữa các thiết bị thì vẫn đúng.
Khi nào thì cần thợ
Ba phép thử trên làm được bằng mắt và tay. Nhưng có những thứ chúng không nhìn thấy:
- Dòng rò nhỏ hơn mức công tơ thể hiện rõ — công tơ đếm theo kWh, một dòng rò vài mA mất hàng giờ mới làm số nhúc nhích.
- Chỗ rò nằm ở đâu trong nhánh — phép thử 3 chỉ ra nhánh, không chỉ ra điểm.
- Lớp cách điện đã kém nhưng chưa rò — đo được bằng đồng hồ đo điện trở cách điện, không đo được bằng công tơ.
Theo dõi liên tục thay vì đo từng lần
Ba phép thử trên là ba lần chụp ảnh tĩnh. Làm xong hôm nay thì biết hôm nay, tuần sau lại phải làm lại.
Thiết bị bảo vệ điện giật cách ly mã NMHH 1 pha lắp trong tủ điện, có màn hình hiển thị điện áp, dòng điện, dòng rò, công suất, số điện (kWh), nhiệt độ hai đầu dây và lịch sử lỗi. Thông số theo catalog nhà sản xuất.
Với phép thử 2 ở trên, thay vì ra ngoài nhìn công tơ rồi chờ 20 phút, anh chị đọc thẳng số dòng rò trên màn hình. Và nó ghi lại lịch sử lỗi, nên sự cố xảy ra lúc không ai ở nhà vẫn còn dấu vết.
⛔ Nói cho đủ: thiết bị không làm hoá đơn giảm. Nó cho con số để anh chị biết tiền đi đâu, và ngắt mạch khi dòng rò vượt ngưỡng. Phần tiền do một dòng rò gây ra vốn rất nhỏ — bảng con số cụ thể ở bài dòng rò tốn bao nhiêu tiền thật.
Việc làm được ngay và việc phải gọi thợ
| Tự làm được | Gọi thợ |
|---|---|
| Ghi số công tơ hai ngày liên tiếp | Đo dòng rò bằng đồng hồ chuyên dụng |
| Phép thử tắt hết, xem công tơ còn chạy không | Đo điện trở cách điện từng nhánh |
| Gạt từng nhánh để khoanh vùng | Tìm điểm rò trong nhánh đã khoanh |
| Cộng oát từng thiết bị | Dán nhãn các nhánh trong tủ điện |
| Ghi lại kết quả vào giấy để lần sau so | Mọi việc cần mở tủ điện |
⛔ Ba việc không nên làm trong mọi trường hợp: mở nắp hoặc đụng niêm phong công tơ · tự đấu dây để thử xem có rò không · đóng lại aptomat vừa nhảy nhiều lần liên tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Tắt hết mà công tơ vẫn nhích, có chắc là rò điện không?
Chưa chắc. Thủ phạm phổ biến hơn là thiết bị chưa rút hết — modem, camera, tủ lạnh, bơm nước hay bị quên. Rà lại danh sách rồi thử lần nữa. Vẫn nhích thì mới nghĩ tới rò, và lúc đó cần thợ đo chứ không đoán tiếp.
Đo một ngày đã đủ chưa?
Chưa. Mỗi ngày mỗi khác — hôm nắng chạy điều hoà nhiều, hôm mưa lại ít. Ba ngày liên tiếp cho con số đáng tin hơn nhiều.
Công tơ quay nhanh có nghĩa là bị sai không?
Không. Đĩa quay nhanh chỉ nghĩa là đang dùng nhiều tại thời điểm đó. Bật bình nóng lạnh lên thì đĩa quay nhanh hẳn, đó là bình thường.
Tôi muốn nghi công tơ sai thì làm gì?
Làm hết ba phép thử trên trước. Loại hết nguyên nhân trong nhà rồi mà vẫn không giải thích được thì làm đơn đề nghị điện lực kiểm định công tơ — đó là quyền của khách hàng, và việc kiểm do cơ quan có thẩm quyền làm.
Nhà chung cư không ra được chỗ công tơ thì sao?
Nhiều chung cư để công tơ ở hộp kỹ thuật ngoài hành lang, hỏi ban quản lý là vào xem được. Không tiếp cận được thì phép thử 2 và 3 không làm được bằng công tơ — lúc đó cần thiết bị có hiển thị ngay trong tủ điện căn hộ.
Nhắn cho bên em theo cách anh chị thấy tiện
Nhắn Zalo gửi ảnh tủ điện
Gọi 0394 12 12 68
Để lại số, bên em gọi lại
Xem thiết bị liên quan: Thiết bị bảo vệ điện giật cách ly 1 pha NMHH · Bên em xem tin trong giờ hành chính.
Đọc thêm: Tiền điện tăng: tìm đúng chỗ trước khi đoán · Dòng rò tốn bao nhiêu tiền thật · Tự kiểm điện nhà trong 30 phút
MHHVIETNAM — phân phối thiết bị an toàn điện.
Ngăn điện giật – Chặn cháy lan; Điện an toàn, nhà bình an.
