MHH VIETNAM - GIẢI PHÁP AN TOÀN ĐIỆN 
Máy lọc nước bị rò điện: dấu hiệu và cách xử lý
Máy lọc nước bị rò điện là tình huống nhiều gia đình gặp mà không nhận ra: chạm vào vỏ máy thấy tê tay nhẹ, hoặc hứng nước thấy châm chích đầu ngón tay. Nhiều người cho rằng đó là tĩnh điện rồi bỏ qua. Thực tế đây là dấu hiệu rò điện, và máy lọc nước là thiết bị đặc biệt nguy hiểm khi rò vì luôn có nước và người luôn chạm vào bằng tay ướt.
Dấu hiệu máy lọc nước đang rò điện
- Chạm vào vỏ máy, vòi lấy nước hoặc chân inox thấy tê tay, châm chích.
- Cảm giác tê rõ hơn khi chân ướt, đi chân đất hoặc sàn nhà bếp đang ẩm.
- Aptomat chống giật của nhánh bếp nhảy lặp lại, thường vào lúc máy đang bơm.
- Bút thử điện sáng khi chạm vào vỏ kim loại của máy.
- Có tiếng rè nhẹ hoặc mùi khét ở khu vực bộ nguồn, bơm.
Lưu ý: bút thử điện có thể sáng do điện cảm ứng, nên chỉ dùng để nghi ngờ chứ chưa đủ kết luận. Dấu hiệu tê tay mới là tín hiệu rõ. Xem thêm rò điện ra vỏ máy: vì sao chạm vào thấy tê tay.
Việc cần làm ngay khi nghi máy rò điện
- Không chạm vào máy nữa, nhất là khi tay hoặc chân đang ướt.
- Ngắt aptomat nhánh bếp (hoặc aptomat tổng nếu chưa chia nhánh). Chỉ rút phích sau khi đã ngắt aptomat, cầm vào thân phích chứ không cầm vào dây.
- Báo cho người trong nhà, nhất là trẻ nhỏ và người lớn tuổi, không dùng máy cho tới khi kiểm tra xong.
- Gọi thợ điện hoặc kỹ thuật của hãng máy lọc. Không tự mở vỏ máy khi chưa ngắt điện và chưa có chuyên môn.
Năm nguyên nhân khiến máy lọc nước rò điện
| Nguyên nhân | Vì sao xảy ra | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Bơm tăng áp bị ẩm, cuộn dây xuống cấp | Bơm làm việc trong khoang kín, hơi nước đọng lâu ngày | Thay bơm hoặc bộ nguồn, không quấn lại tạm |
| Bộ nguồn (adapter) hỏng cách điện | Linh kiện lão hoá, nguồn kém chất lượng | Thay bộ nguồn đúng thông số của máy |
| Rò rỉ nước nhỏ giọt vào mạch điện | Khớp nối, cốc lọc, van hở; nước thấm dần vào khoang nguồn | Tìm và xử lý điểm rò nước trước, sau đó sấy khô và kiểm tra lại mạch |
| Ổ cắm không có tiếp địa | Dùng ổ hai chấu, chân tiếp địa của phích bị cắt bỏ | Dùng ổ ba chấu có dây tiếp địa thật, không cắt chân tiếp địa |
| Chuột cắn dây nguồn phía sau tủ bếp | Khe hẹp sau máy là nơi chuột hay đi | Thay dây, bịt khe, kiểm tra định kỳ |
Vì sao máy lọc nước nguy hiểm hơn thiết bị khác khi rò
Ba yếu tố cộng lại:
- Luôn có nước. Nước sinh hoạt có khoáng chất nên dẫn điện; dòng rò có thể truyền theo cột nước đang chảy.
- Người dùng luôn chạm vào bằng tay ướt. Da ướt làm giảm điện trở cơ thể rất nhiều so với da khô, nên cùng một mức rò, cảm giác và tác động mạnh hơn hẳn.
- Đặt dưới sàn bếp, nơi hay ẩm. Người đứng chân trần trên sàn ướt là đường dẫn xuống đất rất tốt.
Về mức dòng điện và tác động lên cơ thể, xem bao nhiêu mA gây nguy hiểm.
Phòng tránh: bốn việc nên làm
1. Dùng ổ cắm ba chấu có tiếp địa thật
Tiếp địa đưa dòng rò xuống đất thay vì chờ người chạm vào. Nhiều nhà có ổ ba chấu nhưng chân giữa không nối đi đâu cả — cần kiểm tra chứ không chỉ nhìn hình dáng ổ. Xem tiếp địa là gì.
2. Lắp aptomat chống giật cho nhánh bếp
Nhánh bếp có máy lọc nước, tủ lạnh, lò vi sóng, máy rửa bát — đều là thiết bị nên được bảo vệ chống dòng rò. Bấm nút TEST hằng tháng.
3. Kiểm tra rò nước định kỳ
Phần lớn sự cố rò điện ở máy lọc bắt đầu từ rò nước. Mỗi tháng nhìn dưới gầm máy xem có vệt ẩm, cặn trắng, gỉ chân inox không.
4. Thay lõi và bảo dưỡng đúng hạn
Lõi tắc làm bơm phải chạy nặng và lâu hơn, bơm nóng và nhanh xuống cấp. Bảo dưỡng đúng hạn là cách gián tiếp giảm rủi ro điện.
Lớp bảo vệ tổng cho cả nhà
Máy lọc nước chỉ là một trong nhiều thiết bị có thể rò. Bình nóng lạnh, máy giặt, tủ lạnh, máy bơm đều nằm trong nhóm rủi ro tương tự. Vì vậy nhiều gia đình bảo vệ ở cấp nguồn tổng thay vì chạy theo từng thiết bị: lắp thiết bị hỗ trợ bảo vệ điện giật 1 pha của MHHVIETNAM tại tủ điện tổng. Thiết bị hoạt động theo nguyên lý cách ly, hỗ trợ giảm thiểu nguy cơ điện giật khi người chạm phải phần mang điện trong môi trường cách ly (đi dép, đứng trên sàn gạch hoặc sàn gỗ khô, không chạm trực tiếp nền đất ẩm).
Đây là lớp bảo vệ bổ sung. Thiết bị không thay thế tiếp địa, không thay thế aptomat chống giật và không thay thế việc sửa chữa đúng nguyên nhân khi máy đã rò điện.
Câu hỏi thường gặp
Máy lọc nước mới mua cũng bị rò điện được không?
Được, thường do lắp đặt: ổ cắm không có tiếp địa, khớp nối rò nước nhỏ giọt vào khoang nguồn, hoặc bộ nguồn bị lỗi. Nếu máy còn bảo hành, nên liên hệ hãng thay vì tự xử lý.
Chạm thấy tê nhẹ thôi thì có cần lo không?
Cần. Mức tê cảm nhận được phụ thuộc vào độ ẩm của tay, giày dép và sàn. Cùng một dòng rò, lúc bạn đi dép thấy nhẹ, lúc chân ướt có thể nặng hơn nhiều. Đã tê tay nghĩa là có dòng đi qua người.
Có nên nối đất cho vỏ máy bằng cách cắm dây xuống nền nhà không?
Không tự làm. Tiếp địa cần cọc đúng kỹ thuật và đo được điện trở; nối tạm vào ống nước hay đóng đinh xuống nền có thể tạo thêm rủi ro. Việc này để thợ điện làm.
Rút phích máy lọc nước khi không dùng có cần thiết không?
Với máy có bình áp, rút phích thường xuyên làm bơm phải chạy lại từ đầu. Giải pháp hợp lý hơn là giữ máy cắm liên tục nhưng có tiếp địa và aptomat chống giật cho nhánh bếp.
Kết luận
Máy lọc nước bị rò điện không phải hiện tượng tĩnh điện và không tự hết. Việc cần làm theo đúng thứ tự: ngắt nguồn, ngừng dùng, gọi thợ tìm đúng nguyên nhân. Sau khi sửa, bổ sung tiếp địa và bảo vệ chống dòng rò cho nhánh bếp để lần sau hệ thống tự ngắt trước khi có người chạm phải.
MHHVIETNAM nhập khẩu và phân phối thiết bị an toàn điện cho gia đình và nhà xưởng. Liên hệ để được tư vấn giải pháp bảo vệ phù hợp với hệ thống điện trong nhà bạn.
