An toàn điện cho trường mầm non: 7 điểm cần kiểm tra

An toàn điện cho trường mầm non là việc phải làm trước khi năm học bắt đầu, không phải việc để sau. Trẻ 2–5 tuổi với tay tới ổ cắm, nghịch dây điện, làm đổ nước lên thiết bị — những việc người lớn không nghĩ tới thì trẻ làm hằng ngày. Bài này liệt kê các điểm cần kiểm tra trong một cơ sở mầm non, cách xử lý từng điểm và những gì nhà trường nên trang bị thêm.

Vì sao trường mầm non cần chuẩn an toàn điện riêng

Một ngôi nhà bình thường có người lớn trông coi. Lớp mầm non thì khác: 20–30 trẻ trong một phòng, cô giáo không thể nhìn hết mọi góc cùng lúc. Thêm ba đặc điểm khiến rủi ro cao hơn:

• Ổ cắm thấp ngang tầm trẻ. Nhiều phòng học cải tạo từ nhà ở, ổ cắm đặt cách sàn 30–40 cm, đúng tầm tay trẻ.
• Nước có mặt khắp nơi. Khu vệ sinh, bồn rửa tay, bình nước, trẻ làm đổ cốc. Nước và điện gặp nhau là có rò.
• Thiết bị hoạt động liên tục. Điều hòa, quạt, máy lọc nước nóng lạnh, tủ lạnh, bếp bán trú chạy cả ngày, dây dẫn chịu tải lâu nên nhanh xuống cấp.

Cơ thể trẻ nhỏ cũng chịu dòng điện kém hơn người lớn: cùng một mức dòng rò, hậu quả với trẻ nặng hơn. Xem thêm mức dòng điện ảnh hưởng đến cơ thể người.

Bảy điểm cần kiểm tra trong trường mầm non

Dấu hiệu hệ thống điện trong trường đang có vấn đề

Không cần máy đo vẫn nhận ra được. Nếu thấy một trong các dấu hiệu sau, nên gọi thợ điện kiểm tra:

• Chạm vào vỏ tủ lạnh, máy lọc nước, bình nóng lạnh thấy tê tay nhẹ.
• Aptomat nhảy lặp lại vào một khung giờ cố định (thường là giờ nấu ăn hoặc giờ bật điều hòa).
• Ổ cắm hoặc phích cắm nóng, có vết ố vàng, ngửi thấy mùi khét nhẹ.
• Đèn chớp nháy khi bật thiết bị công suất lớn.

Dấu hiệu tê tay là chỉ dấu rõ của rò điện ra vỏ thiết bị. Đọc kỹ hơn tại rò điện ra vỏ máy: vì sao chạm vào thấy tê tay.

Ba lớp bảo vệ nhà trường nên có

Lớp 1 — Tiếp địa

Tiếp địa đưa dòng rò xuống đất thay vì đi qua người. Đây là nền của mọi giải pháp còn lại; thiếu tiếp địa thì các lớp sau cũng giảm hiệu quả. Tìm hiểu tiếp địa là gì.

Lớp 2 — Aptomat chống giật (RCCB/RCBO)

Thiết bị này ngắt mạch khi phát hiện dòng rò vượt ngưỡng. Nhà trường nên lắp theo từng nhánh (lớp học, bếp, khu vệ sinh) thay vì một cái cho cả tòa nhà, để khi một nhánh có sự cố thì các phòng khác vẫn dùng điện bình thường.

Lớp 3 — Thiết bị hỗ trợ bảo vệ điện giật

Ngoài aptomat, nhiều cơ sở lắp thêm thiết bị hỗ trợ bảo vệ điện giật 1 pha của MHHVIETNAM tại nguồn tổng. Thiết bị hoạt động theo nguyên lý cách ly: trong môi trường cách ly (người đi dép, đứng trên sàn gạch hoặc sàn nhựa, không chạm trực tiếp nền đất ẩm), nguy cơ bị điện giật khi chạm phải phần mang điện được giảm thiểu. Đây là lớp bảo vệ bổ sung, không thay thế tiếp địa, không thay thế aptomat và không thay thế việc kiểm tra định kỳ.

Lịch kiểm tra nên theo

• Hằng tuần: cô giáo nhìn nhanh ổ cắm, dây dẫn trong lớp, báo ngay nếu thấy nứt vỡ.
• Hằng tháng: bấm nút TEST trên aptomat chống giật xem có ngắt không. Không ngắt nghĩa là thiết bị đã hỏng, cần thay.
• Trước mỗi năm học và sau mùa mưa bão: thợ điện kiểm tra toàn bộ, đo điện trở tiếp địa, siết lại tủ điện.

Tham khảo thêm bao lâu nên kiểm tra hệ thống điện.

Khi có trẻ bị điện giật

Việc cần làm ngay là ngắt nguồn điện — bật aptomat về OFF hoặc rút phích. Không dùng tay không kéo trẻ ra khi chưa ngắt điện. Sau khi ngắt nguồn, gọi cấp cứu 115 và sơ cứu theo hướng dẫn. Chi tiết các bước tại sơ cứu người bị điện giật.

Câu hỏi thường gặp

Trường mầm non có bắt buộc phải lắp aptomat chống giật không?

Quy chuẩn hệ thống điện công trình công cộng yêu cầu có thiết bị bảo vệ chống dòng rò cho các khu vực ẩm ướt và ổ cắm. Nhà trường nên làm việc với đơn vị thiết kế điện để đối chiếu đúng quy chuẩn áp dụng cho loại hình và quy mô cơ sở của mình.

Nắp che ổ cắm có đủ an toàn cho trẻ chưa?

Nắp che giúp giảm nguy cơ trẻ chọc vật lạ vào ổ, nhưng không xử lý được rò điện từ thiết bị. Nên dùng kết hợp với tiếp địa và aptomat chống giật.

Bếp bán trú nên dùng điện 1 pha hay 3 pha?

Phụ thuộc tổng công suất thiết bị bếp. Nếu tổng công suất vượt khả năng của nguồn 1 pha, hoặc có thiết bị 3 pha như tủ nấu cơm công nghiệp, nên chuyển sang 3 pha và chia nhánh riêng. Xem điện 1 pha và 3 pha khác nhau thế nào.

Bao lâu nên thay aptomat trong trường?

Aptomat không có hạn dùng cố định, nhưng nếu đã nhảy nhiều lần, bấm nút TEST không ngắt, hoặc dùng trên 8–10 năm thì nên thay. Xem bao lâu nên thay CB.

Kết luận

An toàn điện cho trường mầm non không nằm ở một thiết bị riêng lẻ mà ở ba việc làm song song: bố trí lại những điểm trẻ với tới được, kiểm tra định kỳ theo lịch cố định, và trang bị đủ lớp bảo vệ từ tiếp địa đến aptomat chống giật. Khi ba việc này đủ, phần lớn sự cố điện trong trường học có thể phát hiện sớm trước khi gây hậu quả.

MHHVIETNAM — ĐIỆN AN TOÀN – NHÀ BÌNH AN cho gia đình, trường học và nhà xưởng. Liên hệ để được tư vấn thiết bị phù hợp với hệ thống điện và quy mô cơ sở của bạn.