Sạc xe điện qua đêm: sáu tiếng không ai nhìn

Cắm sạc lúc 10 giờ đêm, sáng ra rút. Đây là cách gần như ai dùng xe điện cũng làm, vì nó tiện và vì sáng ra xe phải đầy.

Nhưng sạc qua đêm khác sạc ban ngày ở một điểm không nằm trong thiết bị nào: sáu đến tám tiếng không có ai nhìn, không ai ngửi, không ai sờ. Mọi dấu hiệu sớm — tiếng rè, mùi khét nhựa, ổ cắm nóng lên — đều xuất hiện trong khoảng đó và không ai gặp.

Bài này nói điều gì thay đổi theo thời gian khi sạc, và việc làm được để bù lại phần “không ai nhìn”. Đây là bài thuộc chuỗi về cháy xe điện khi sạc, cùng chuỗi với bốn nhóm nguyên nhân.

Điều gì thay đổi theo giờ

Ba thứ cùng đi theo thời gian, và cả ba đều đi theo hướng xấu hơn:

Điểm thứ ba là điểm quan trọng nhất, và nó không phải vấn đề kỹ thuật. Nó là lý do một sự cố nhỏ lúc 11 giờ đêm có thể đi xa hơn một sự cố y hệt lúc 11 giờ trưa.

Pin sạc đầy rồi thì bộ sạc làm gì

Bộ sạc đúng loại sẽ giảm dòng rồi chuyển sang chế độ duy trì khi pin gần đầy. Nghĩa là phần lớn thời gian sạc qua đêm, dòng đã nhỏ hơn giai đoạn đầu.

Nhưng có hai trường hợp không như vậy:

• Bộ sạc không đúng loại cho xe — phần điều khiển chuyển chế độ có thể không khớp với bộ pin. Phần này ở bài bộ sạc không chính hãng và pin thay ngoài.
• Bộ sạc đã hỏng phần cắt — vẫn sạc, vẫn có đèn, nhưng không giảm dòng khi đầy. Dấu hiệu: củ sạc nóng hơn trước · xe đầy từ lâu mà đèn báo vẫn như đang sạc · pin ấm hơn bình thường lúc rút.

Vì vậy câu “sạc đầy thì tự ngắt” đúng với bộ sạc còn tốt, và là một trong những thứ nên kiểm chứ không nên mặc định.

Bốn việc bù lại phần “không ai nhìn”

1. Sạc sớm hơn, rút trước khi ngủ

Việc rẻ nhất và hiệu quả nhất. Phần lớn xe máy điện sạc từ gần hết lên đầy mất 5–8 tiếng, nhưng từ nửa pin lên đầy thì ngắn hơn nhiều. Cắm lúc về nhà buổi chiều, rút trước khi đi ngủ — cùng lượng pin, nhưng toàn bộ thời gian sạc nằm trong lúc có người.

2. Ổ cắm hẹn giờ

Đặt ngắt sau 4–5 tiếng. Cách này cắt hẳn phần sạc duy trì kéo dài suốt đêm.

⚠️ Lưu ý: ổ hẹn giờ là thêm một điểm tiếp xúc nữa trong chuỗi. Chọn loại có ghi rõ số ampe trên thân, không dùng loại rẻ không ghi thông số.

3. Chỗ sạc có thể nhìn thấy từ trong nhà

Không phải để trông cả đêm, mà để nếu có chuyện thì khói và mùi tới được chỗ người. Chỗ sạc kín cửa, tách hẳn khỏi khu ở, là chỗ sự cố có nhiều thời gian nhất.

4. Đầu báo khói ở khu để xe

Đây là thứ thay thế trực tiếp cho “có người nhìn”. Nó không ngăn được sự cố, nhưng rút ngắn thời gian tới khi có người biết — và ban đêm thì thời gian đó là thứ quyết định.

Một việc kiểm trước khi bắt đầu sạc qua đêm

Làm một lần, vào ban ngày, để biết nhánh điện đó chịu tải sạc thế nào:

1. Cắm sạc vào đúng ổ sẽ dùng, để chạy một đến hai tiếng
2. Sờ mặt nhựa ổ cắm bằng mu bàn tay, tay khô
3. Sờ cả phích của bộ sạc và đoạn dây gần củ sạc
4. Ngửi gần ổ cắm — tìm mùi khét nhựa, hơi hăng
5. Đứng cạnh tủ điện nghe trong một phút, nhà yên tĩnh

Tất cả mát và không mùi thì nhánh đó ổn với tải sạc. Có ổ ấm rõ, hoặc có mùi, hoặc có tiếng rè — thì đừng bắt đầu sạc qua đêm ở ổ đó cho tới khi thợ xem.

Cách kiểm đầy đủ cả hệ thống ở bài tự kiểm điện nhà trong 30 phút.

Thứ không kiểm được bằng giác quan

Năm bước trên bắt được nhóm sự cố sinh nhiệt chậm. Nhưng chúng làm vào ban ngày, lúc có người — tức là đúng lúc rủi ro thấp nhất.

Hai nhóm sau thì không bắt được, dù làm bao nhiêu lần:

• Hồ quang ở chỗ nối kín — trong hộp nối, trong tường, trong ống luồn. Không nhìn thấy, không nghe thấy từ ngoài, và xảy ra trong khoảnh khắc chứ không tích dần.
• Tiếp xúc kém giai đoạn đầu — nhiệt còn thấp, chưa đủ để sờ thấy hay có mùi. Giai đoạn này có thể kéo dài hàng năm.

Hai nhóm này cần thứ giám sát liên tục, kể cả lúc cả nhà đang ngủ. Thiết bị hạn chế tia lửa điện mã DL3MHH-1P63A-PT làm theo chuỗi giám sát liên tục → phát hiện bất thường → phân tích → ngắt mạch nhanh. Ngắt nhanh giúp giảm thời gian dòng điện sự cố tồn tại, qua đó hỗ trợ hạn chế điều kiện phát sinh hoặc duy trì hồ quang.

Model này lắp thanh ray DIN trong tủ điện, AC 220V, dưới 13 kW / 63A, có màn hình hiển thị điện áp, dòng điện, nhiệt độ. Tài liệu nhà sản xuất ghi phạm vi sử dụng có hệ thống cấp điện cho thiết bị sạc xe điện (EVSE), theo thông số từng model.

⛔ Nói cho đủ: thiết bị bảo vệ mạch cấp nguồn, không phải bộ sạc và không phải viên pin · nó hỗ trợ giảm nguy cơ chập, cháy do một số dạng sự cố điện, không phải mọi dạng · và nó không phải giải pháp phòng cháy chữa cháy thay cho đầu báo khói và lối thoát.

Việc làm được ngay và việc phải gọi thợ

⛔ Ba việc không nên làm trong mọi trường hợp: sạc qua đêm ở ổ cắm đã từng ấm · sạc trong phòng kín không thông gió · để xe sạc chắn lối ra duy nhất của nhà.

Câu hỏi thường gặp

Sạc qua đêm có hại pin không?

Câu hỏi về tuổi pin là chuyện của nhà sản xuất xe, nên theo hướng dẫn của xe. Bài này nói về phần điện: vấn đề của sạc qua đêm không phải pin chai, mà là thời gian dài không ai phát hiện dấu hiệu sớm.

Có nên lắp camera trông chỗ sạc không?

Camera giúp xem lại, nhưng ban đêm không ai mở xem. Đầu báo khói chủ động hơn vì nó đánh thức người. Có cả hai thì tốt, nhưng nếu chọn một thì chọn đầu báo khói.

Xe ô tô điện sạc qua đêm thì khác gì?

Tải lớn hơn nhiều và thường đã có bộ sạc riêng đi dây cố định, nên phần nhánh điện phải được tính từ lúc thiết kế. DL3MHH-1P63A-PT giới hạn dưới 13 kW / 63A — tải vượt mức đó thì phải chọn model khác, và cần người có chuyên môn tính toán.

Nhà tôi sạc qua đêm nhiều năm chưa có chuyện gì, vậy có cần đổi không?

Nhiều năm không có chuyện là tin tốt, nhưng nó không nói lên hệ thống đang ổn — nó nói chưa có sự cố nào xảy ra. Tiếp xúc kém là quá trình tích dần theo năm, nên xác suất của năm thứ mười không bằng năm thứ nhất.

Rút phích ra là an toàn hẳn chứ?

Với nhóm sự cố ở đường điện thì có — không có dòng thì không sinh nhiệt. Nhưng với nhóm sự cố bên trong viên pin thì rút phích không dừng được quá trình đã bắt đầu. Chi tiết ở bài bốn nhóm nguyên nhân.

Đọc thêm: Bốn nhóm nguyên nhân cháy xe điện khi sạc · Sạc xe điện trong nhà: luật quy định gì · Tự kiểm điện nhà trong 30 phút

MHHVIETNAM — ĐIỆN AN TOÀN – NHÀ BÌNH AN.
Ngăn điện giật – Chặn cháy lan; Điện an toàn, nhà bình an.