Vỏ máy giặt tê tay: không do máy mới hay máy cũ, mà do ba thứ này

Sờ vào vỏ máy giặt thấy tê tê. Phản ứng quen thuộc là rụt tay rồi nghĩ “chắc tại trời ẩm”, “tại mùa mưa” — rồi hôm sau lại sờ tiếp.

Video 60 giây dưới đây nói đúng chỗ bị hiểu nhầm: tê tay không phải do thời tiết, và cũng không phải do máy mới hay máy cũ. Bài này viết lại ba nguyên nhân thật và cách tự kiểm trong một phút.

Trong bài này

• Video 60 giây
• Tê nghĩa là gì
• Ba nguyên nhân thật
• Vì sao chỗ để máy giặt làm vấn đề nặng hơn
• Khác biệt nằm ở vài giây
• Tự kiểm bằng bút thử điện
• Những điều bài này không khẳng định
• Câu hỏi thường gặp

Tê nghĩa là gì

Nguyên văn trong video: “Tê tê nghĩa là đang có điện trên vỏ máy.”

Vỏ máy giặt là kim loại, và bình thường nó không được mang điện. Khi tay chạm vào mà thấy tê, nghĩa là đang có một hiệu điện thế giữa vỏ máy và người — tức là có một dòng nhỏ đi qua da tay xuống chân, xuống nền.

Cảm giác tê nhẹ dễ bị coi là chuyện vặt vì nó không đau và biến mất ngay khi rút tay. Nhưng nó là dấu hiệu, không phải đặc tính của máy. Câu kết trong video nói thẳng: “Tê tay là dấu hiệu, không phải chuyện bình thường.”

Nếu câu hỏi của bạn là “thế có bình thường không”, chúng tôi trả lời riêng ở bài máy giặt bị tê có bình thường không.

Ba nguyên nhân thật

Video loại bỏ hai cách giải thích sai trước: “Không phải do máy mình mới. Cũng không phải do máy mình cũ.” Rồi nêu ba nguyên nhân hay gặp:

Nguyên nhân thứ ba là thứ hay bị bỏ sót nhất, vì nhà vẫn dùng điện bình thường khi không có tiếp đất. Chúng tôi giải thích kỹ ở bài tiếp địa là gì và tiếp địa và chống giật khác nhau như thế nào.

Vì sao chỗ để máy giặt làm vấn đề nặng hơn

Máy giặt ở nhà phố và chung cư thường kê ở ban công — chỗ hắt mưa vào. Sàn ban công lát gạch, và gạch gặp nước thì dẫn điện.

Nên cùng một mức rò, đặt máy ở phòng khô có thể chỉ hơi tê; đặt ở ban công ướt thì cơ thể người có đường dẫn tốt hơn hẳn xuống nền. Hai yếu tố “có điện trên vỏ” và “có đường xuống đất” gặp nhau đúng ở chỗ đó.

Thêm một điều: “Mùa này quần áo nhiều. Máy thì chạy gần như mỗi ngày. Mà ngày nào cũng có người trong nhà sờ vào cái vỏ đó.” Tần suất tiếp xúc cao làm một rủi ro nhỏ trở thành rủi ro lặp lại.

Khác biệt nằm ở vài giây

Câu đáng nhớ nhất trong video: “Mình mà tê một lần thì mình rút tay kịp. Người già với trẻ nhỏ thì rút tay chậm hơn mình nhiều.”

Tác động của dòng điện lên cơ thể phụ thuộc cả vào cường độ lẫn thời gian dòng đi qua — đây là cách tính chung của ngành điện, không phải thông số của một sản phẩm cụ thể nào. Vài giây chênh lệch trong phản xạ rụt tay vì thế không phải chuyện nhỏ.

Nhà có người cao tuổi hoặc trẻ nhỏ thì cùng một cái máy giặt đó mang mức rủi ro khác với nhà chỉ có người lớn. Xem thêm an toàn điện khi nhà có trẻ nhỏ và người lớn tuổi.

Tự kiểm bằng bút thử điện

Làm được ngay tối nay, mất khoảng một phút:

1. Thử bút ở một ổ cắm đang có điện để chắc bút còn tốt.
2. Chấm bút vào phần vỏ kim loại của máy — mặt trước, hông máy, và ốc bắt vỏ phía sau. Không chấm vào phần nhựa.
3. Chấm cả khi máy đang chạy và khi máy đã tắt. Có trường hợp chỉ rò lúc máy hoạt động.
4. Đèn sáng là đang có rò. Rút phích cắm ra trước, rồi gọi thợ.

⚠️ Đừng tự mở máy ra xem. Nguyên văn trong video: “Đừng tự mở máy ra nhé.” Chấm bút thử là việc ai cũng làm được; mở vỏ máy giặt thì không.

Muốn kiểm cả nhà theo thứ tự ưu tiên thì xem chỉ soi ba chỗ trong nhà thì soi chỗ nào trước.

Những điều bài này không khẳng định

• Bút thử điện không phải thiết bị đo. Nó báo có hay không có điện áp trên vỏ, không cho biết dòng rò bao nhiêu mA.
• Đèn không sáng vẫn chưa kết luận được là không rò. Rò rất nhỏ có thể không làm bút sáng.
• Ba nguyên nhân trên không phải danh sách đầy đủ. Đây là ba nguyên nhân hay gặp; nguyên nhân thật của một cái máy cụ thể phải do thợ kiểm tại chỗ.

Về thiết bị: nhóm thiết bị MHHVIETNAM phân phối lắp ở đầu tổng, theo dõi dòng rò liên tục và cắt nguồn khi vượt ngưỡng. Ba giới hạn do nhà sản xuất nêu vẫn đi kèm: không thực hiện chức năng cách ly điện theo nghĩa kỹ thuật, không loại bỏ được hết nguy cơ điện giật, và không làm cho nước trở thành môi trường an toàn khi có điện. Nó cũng không thay được việc sửa đúng nguyên nhân gốc trên chính cái máy.

Câu hỏi thường gặp

Máy giặt mới mua về đã tê tay thì có phải lỗi của máy không?

Không chắc. Máy mới vẫn tê được nếu nhà không có tiếp đất, vì khi đó dòng rò nhỏ vốn có của thiết bị không có đường về đất. Trường hợp này đổi máy cũng không hết — phải xử lý phần tiếp địa.

Nối dây tiếp đất vào đường ống nước được không?

Không nên. Đường ống nước hiện nay nhiều đoạn là nhựa, và kể cả ống kim loại cũng không phải hệ tiếp địa thiết kế cho việc đó. Làm tiếp địa đúng cách cần cọc tiếp địa riêng do thợ thi công.

Rút phích cắm ra rồi thì có hết tê không?

Nếu rò là từ chính cái máy thì rút phích sẽ hết. Nếu rút phích rồi mà vỏ máy vẫn làm sáng bút thử, nghĩa là điện đến từ chỗ khác — ví dụ từ đường ống hoặc từ kết cấu kim loại tiếp xúc với máy. Lúc đó phải gọi thợ ngay.

Kê máy giặt lên bệ cao có đỡ không?

Kê cao giúp tránh nước đọng dưới chân máy và giúp máy ít ẩm hơn, nên có ích. Nhưng nó không xử lý nguyên nhân rò điện. Đó là biện pháp giảm bớt, không phải biện pháp sửa.

Đọc thêm: Máy giặt bị tê có bình thường không · Tiếp địa là gì · Rò điện ra vỏ máy, vì sao chạm vào thấy tê tay

MHHVIETNAM — ĐIỆN AN TOÀN – NHÀ BÌNH AN.
Ngăn điện giật – Chặn cháy lan; Điện an toàn, nhà bình an.